140 



Volgens de oorspronkelijke LiEBio'sche mineraaltheorie zoude de 

 plant uit den grond alleen de aschbestanddeelen opnemen en in de 

 stikstofbehoefte in den vorm van ammoniak uit de dampkring voor- 

 zien. 



De grond was volgens Liebig uitsluitend het magazijn waaruit 

 de plant haar noodige voedingszouten haalde en het kwam er alleen 

 maar op aan of deze noodige voedingszouten in voldoende hoeveel- 

 heid in den grond aanwezig waren. Zoo was, ook nadat de onhoud- 

 baarheid van de mineraaltheorie aangetoond was en nadat men 

 moest erkennen dat de plant wel degelijk stikstofverbindingen uit 

 den grond opnam, de geheele voedingsleer van de plant in een een- 

 zijdig chemischanalytische richting geraakt, waaruit zij eerst lang- 

 zamerhand tot de meer algemeene physiologische beschouwingswijze 

 is teruggekeerd. 



In de vorige jaargang van het landbouwkundig tijdschrift ver- 

 scheen van de hand van Prof. van Bemmelkn een zeer merkwaardige 

 studie „Bijdrage tot de wetenschappelijke biographie van G. J. Mulder, 

 Historisch kritische beschouwing van zijn werk: Scheikunde der 

 bouwbare aarde." 



G. J. Mulder, geboren in 1802, gestorven in 1880, was van 

 1841 tot 1867 hoogleeraar in de scheikunde te Utrecht. In deze 

 tijd valt ook de hoofdperiode van de werkzaamheid van Liebig 

 op landbouwscheikundig gebied. Liebig werd geboren in 1803, 

 stierf in 1873, was van 1824 tot 1852 hoogleeraar in Giessen, daarna 

 in München. Liebig en Mulder waren in menig opzicht tegenstel- 

 lingen. Liebig was uitsluitend scheikundige en ook, waar hij zich 

 op landboiiwkund g of physiologisch gebied bewoog, bekeek hij alles 

 speciaal van een analytisch-chemisch standpunt. Mulder heeft op 

 analytisch-chemisch gebied zeker niet zooveel gepresteerd als 

 Liebig, hij was echter veelzijdiger en waar hij dan ook over land- 

 bouwkundige en physiologische kwesties een oordeel uitspreekt, is 

 een dergelijk oordeel beter overwogen en meer van alle kanten 

 doordacht dan dit bij Liebig gewoonlijk het geval was. 



De eenzijdigheid van Liebig bracht hem er toe de eeuwenoude 

 ervaringen der praktijk gering te schatten. Liebig is doctrinair en 

 waar men hem niet onmiddellijk gelijk geeft, krijgt de tegenstander 

 al spoedig het verwijt te hooren, dat hij conservatief is, opzettelijk 

 (ieu vooruitgang der wetenscliap tegenhoudt of dat hij maar tot 

 de dilettanten behoort. Mulder kende over het algemeen aan de 

 ervaringen der praktijk een zeer groote waarde toe. 



