142 



nicht geleugaet werden können, wenn es auch der scharfpiüfenden 

 Kritik immer melir und mehr gelingen sollte, das eirjcnlich 

 Greifbare seiner Leistunrjcn auf den Gebiete der Agrikulturcliemie, 

 das3 in einem in sich abgeschlossencn Satz fcrtig dargestellt wer- 

 den künnte, in eiii NicJds auf zu löscn. 



Het komt mij echter voor, dat hot veel gelukkiger voor de 

 ontwikkeling der Agrikultuurchemie zoudon geweest zijn, als niet 

 LiEBiG maar Mülder's denkbeelden school gemaakt hadden. 



De dwalingen van Ltebig zijn alle moeten wederlegd worden 

 en nog heden ten dage worden zij wederlegd. Zij hebben dus in 

 het eerst geen gelukkige richting aan het onderzoek gegeven, al 

 heeft, zooals van zolf spreekt, het onderzoek steeds meer licht ge- 

 bracht en de goede weg terug doen vinden. 



De studie der vruchtbaarheid en onvruchtbaarheid des bodems 

 beweegt zich op den door Mulder aangewezen weg. Aan de erva- 

 rinf^en van de landbouwpractijk wordt recht gedaan. Het onderzoek 

 is weder phgsiologiscJi geworden, zooals Mulder het altijd verlangd 

 heeft. De beteekenis van het leven der parasitische dieren en 

 planten, de nd der micro-organismen voor den groei der bouw- 

 gewassen worden nagespoord." 



De leeringen van Liebig en van zijn school (waaromler vooral 

 Knop heftig de beteekenis van de humus voor de vruchtbaarheid 

 bestreden heeft) omtrent de beteekenis van de humus vinden dan 

 cok tegenwoordig zelfs in Duitschland slechts weinige aanhangers. 

 Ook door de Imdbouwthearetici werd in de laatste vijftien jaar 

 herhaaldelijk op de groote beteekenis van de humus gewezen. 



Vogel i) noemt de stalmest de belangrijkste meststof. 



V. D. GoLTz laat zich op de volgende wijze uit: ,,Dass die 

 Stalldïmgung, richtig angewendet, rentabel ist, geht aus der Jahr- 

 hunderte und Jahrtausenden alten, noch in der Gegenwart oft 

 gemachten Erfahrung hervor, dass die mit besonderem Erfolge 

 wirthschaftenden Landwirte stets een besonderes Gewicht auf eine 

 reichliche Stallmistdüngung gelegt haben. 



Die bei weiiem grössere Mehrzahl der Ackergrundsti:icke bedarf 

 zur Erhaltung ihrer Ertragsfahigheit einer regelmassigen und star- 

 ken Zufuhr von Kumus, die sowohl durch Stalldünger wie durch 

 Gründïmgung oder auch durch beides gewahrt werden kann." 



1) Vogel. Der Staïlmist und sehie Besiehangen zur Fiitterunj Neue Erfabrungen auf 

 dem Gebiete des UÜDgerwesens 1896. 



V. D. GoLTZ. Die ttirthschafilichen GriDidsül^e der Dunguncf . Neue Erfahrun» auf 

 dem Gebiete dea Düngervresens 1896. 



