169 



iende deelcn aan en heeft geen vat op de reeds uitgegroeide 

 weefsels . 



Dan is het feit van zeer veel belang, dat vele soms zeer scha- 

 delijke parasieten alleen dan schadelijk worden, wanneer de plant 

 reeds ziekelijk of op de een of andere wijze in haar stofwisseling 

 gestoord is. 



Zoo zien wij dat, ook wanneer de aanwezigheid van een parasiet 

 in een bepaalde streek aangetoond is, daarom nog niet altijd vrees 

 behoeft te bestaan voor het optreden van een epidemie, en dat het 

 bij vele ziekten niet het doel moet zijn de parasiet direct te be- 

 strijden, maar dat wij moeten nagaan, wat er aanleiding toe gaf, 

 dat de ziekte in zoo hevige mate optrad. Het zal dan dikwijls 

 blijken, dat de oorzaken in de voedsterplant zelve gevonden 

 worden. 



Aan talrijke voorbeelden, die echter alle op in Europa voor- 

 komende plantenziekten betrekking hadden, werden deze stellingen 

 door SoHAUER nader toegelicht. 



„Wanneer wij nagaan, dat de ervarino; ons leert, dat het in 

 het groot niet mogelijk is infectie van buiten at geheel en al te 

 weren, dan zullen wij moeten erkennen, dat onze tegenwoordige 

 pogingen om parasitische haarden plaatselijk te bestrijden en in- 

 voer van parasieten van buiten af te voorkomen, dus bijv. de be- 

 handeling met koperpraeparaten, de verwijdering en vernietiging 

 van aangetaste deelen, de?infectie en verbodsmaatregelen van invoer 

 slechts weinig kans bieden op goede resultaten. Vooruitgang zal er 

 eerst dan zijn, wanneer wij behalve deze maatregelen ook nog tot 

 een algemeerie behandeling overgaan en de oorzaken van de bij- 

 zondere vatbaarheid trachten weg te nemen. 



Eene rationeele gezondheidsleer van de plant zal, meer dan tot 

 dusverre geschiedde, erop moeten letten, dat de verschillende soorten 

 en variëteiten van onze cultuurplanten onder zeer speciale plaatse- 

 lijke omstandigheden ontstaan zijn en slechts dan tot volkomen 

 ontwikkeling komen, wanneer deze of slechts ze3r weinig afwij- 

 kende omstandigheden vervuld zijn. Behalve de plaatselijke bestrij- 

 ding en het afweren van parasieten moet er steeds op gelet worden, 

 dat een normale of abormale vatbaarheid van de plant een rol zoude 

 kunnen spelen, en wij mooten een dergelijke vatl)aarheid door 

 geschikte maatregelen, verandering van den planttijd, beschutting 

 tegen ongunstige klimatologische invloeden, verbetering in de afwa- 

 tering, kalkbemesting, hurausvermeerdering van den bouw- 



