171 



omgeving gebr.icht is, zoodat de bladeren zich reeds dientengevol- 

 ge in een eenigernnate kwijnende toestand bevinden, i) 



Wanneer een plant eens geïnfecteerd is geworden door de een 

 of andere schimmelziekte of door schild- of bladluizen, hangt zeer 

 dikwijls het al of niet schadelijk worden van de parasiet in kwestie 

 af van de groeisnelheid van de aangetaste plant. 



Bij planten die flink doorgroeien wordt de ziekte in den regel 

 niet schadelijk, omdat de plant door de ziekte heengroeit d.w.z. 

 de plant vormt zoo snel nieuw blad (of nieuwe wortels) dat de 

 uitbreiding van de plaag hiermede geen gelijken tred houden kan. 



Zoo zullen er bij riet dat flink groeit omstreeks 7 a 8 weken 

 verloopen van af het tijdstip dat een blad zich ontplooit totdat het 

 afvalt, terwijl bij riet waarvan de groei stagneert, hier misschien 

 12 a 15 weken overheen gaan. In het eene geval kunnen bijv. op 

 het oorspronkelijk ge"infecteerde blad niet meer dan hoogstens twee 

 generaties van de een of andere schildluis hun volleilige ontwikke- 

 lingsgang doormaken, in het andere geval vier ;i vijf generaties. 



Wij zullen nu, na deze inleiding achtereenvolgens de verschil- 

 lende schimmels en aaltjes bespreken die door mij aan wortels van 



1) Wij kunnen trouwens ook aan nn'o sierplmten ze°r dikwijls waarnenifn, hoe ziekten 

 en plaf^cn teng'e velome van ong'unsiijje g^ioeiconditics ojitreden en hoe deze weer verdwijnen, 

 warneer de groeicondities «junstin^er warden. De bikkende, door do dames zeer gevreesde witte 

 luizen-plnflcr np de clievelures en de op de crotons 30ms voorkomi'nde schildluisplaag vertnonen 

 zich vrijwel uitsluitend op exemplaren, die gedurende geruimen tijd binnenshuis stonden, onvol- 

 doende licht hadden en waarvan de bladeren bij het gieten niet bevochtigd werden. Gewoonlijk 

 heeft men bij dergelijke, door deze plagen aonijetaste planten heel wat meer succes, wanneer 

 men de plant naar buiten brengt, waar zij zich onder gunstiger grneicondities bevindt, en be- 

 hoorlijk mest, dan wanneer men mot boiiillie bordolaise, petroleum^mulsie en dergelijke de 

 plaag direct trai'ht te bestrijden. 



Tot omstreeks veertig jaar geleden heeft men bij de studie en de bestrijding van planten- 

 ziekten steeds het hoofdgewicht gelegd op het zoeken naar de oorzaak, die een vermindering 

 van het natuurlijk weerstandsvermogen tengevolge had; deze oorzaken konden van metereolo- 

 giechen aard zijn of zij konden in de cultuurmethode zijn gelegen. Iltt zwaartepunt van het 

 onderzoek lag in de waarnemififfen in den aanplant. 



Onder den invloed van de kolossale vlucht, die de microskopie in de laatste helft der vorige 

 eeuw nam, en vooral nok onder de invloed van de steeds verder gedreyen specialiseering van de 

 wetenschap, is reen inngzamcrhand het zwaartepunt van de studie der plantenziekten gaan 

 vferleggen naar het laboratorium, waarbij in soniiuige gevallen de waarnemingen in den aanplant 

 geheid verwaarloosd werden. Dat de stichter d'-r moilerne mycologie, Anton de Bary, niet >n 

 deze f lilt verviel, en dat hij werkelijk wel veel gewicht hechte aan waarnemingen uit de 

 praktijk, kan men bijv. daaruit concludeeren, dat het uitgangspunt vnn de beroemde ontdekking 

 van de generatiewisselini: van de op de berberis voorkomende schimmel {Aeridiiini Berberidis) 

 met du op de granen voorkomende roestschiramel (Uredo r/raininis) gezocht moet worden in de 

 landbouwpraktijk. Reeds sinds eeuwen hadden do practici beweerd, dat er een samenhang 

 tusschen het roest van het koren en de berberis moest bestaan. 



Het wordt meer en meer duidelijk, dat de plantenpaiholojie zich tegenwoordig soms opeen 

 dwaalspoor bevindt, dat men nu eenmaal een plantenziekte niet uitsluitend bestudeeren kan ann 

 spirilusmateriaal en aan cultures in het laboratorium, dat het laboratoriumonderzoek slechts 

 een onderdeel van de studie der ziekte uitmaken mag, en dat het zwaartepunt van de studie 

 der ziekten onzer cuUuurgewsssen mnot liggen in de waarnemingen in den aanplant. 



Een laboratoriumonderzoek van plantenziekten is nuttig en noodig, wanneer het echter niet 

 plaats vindt in vereeniging met nauwgezette en uitvoerige observaties in den aanplant, en zoo 

 mogelijk met een studie van de vcrbieidingsgeschiedenis, dan kan er aan een speiiaaj labora- 

 toriumsonderzoek slechts zelden een voor do praktijk bruikbaar advies ontleend worden. Men 

 Zal in de toekiimst vooral oiik langs oxperimenteolen weg bii epidemisch optredende plantenziekten 

 moeten trachten te vmden, door welke invloeden het weerstandsvermogen zoo verminJerfle, 

 dat de ziekte opideraisch worden kon. 



