177 



„Het schijnt dat de genoemde aaltjes-soorten in Oost-Java inden 

 laatsten tijd slechts bij uitzondering op het riet voorkomen, terwijl zij in 

 1888—89 door Kobus dikwijls gevonden werden. Heterodera heb ik nooit 

 gevonden en Tijlenchus zeer zelden, ofschoon ik de woitels van vele riet- 

 planten, die uit verschillende streken afkomstig waren, onderzocht heb. 



Van een beschad ging van het riet door aaltjes kan dus in 

 Ojst-Java nauwelijks meer sprake zijn." 



Wakker liet zich over parasitische Xematoden bij het riet nog 

 veel scherper uit i) m.i. niet volkomen gerechtvaardigd. „De soort van 

 Heterodera door Treub gevonden, is door mij nooit in suikerrietwortels 

 aangetroffen en behoort hoogstens tot de zeldzame parasieten dier plant 

 en een parasitische Tylenchussoort heeft nog geen mensch gezien". 



Een jaar later werd door Raciborsky -) een aanval van Tylenchus 

 als oorzaak van afsterven van het riet aangevoerd, hieromtrent 

 wordt echter niets nieuws medegedeeld en er wordt alleen naar Solt- 

 WEDEL verwezen, zoodat het mij niet onwaarschijnlijk voorkomt dat 

 Raciborsky zelve ook geen aanval van r^/^e/ic/iits waargenomen heeft. 



Persoonlijk heb ik aaltjes in rietwortels slechts driemaal waar- 

 gevonden, waarvan slechts éénmaal in een aanplant. 



De eerste keer een spontaan opgetreden Heterodera Radicicola- 

 aanval bij een rietplantje van een week of zes oud, dat in een kleine 

 bloempot met zand gekweekt was geworden, de tweede keer aaltjes (ver- 

 moedelijk Tylenchus) als secondaire parasieten in mechanisch mis- 

 vormde rietwortels op physisch slechte grond, en een derde keer Hete- 

 rodera radicicüla ia rietwortels die kunstmatig geïnfecteerd geworden 

 waren met wortels van andijvie die door dit aaltje was aangetast. 



In aanmerking genomen dat ik in de laatste twee jaar zeer 

 veel rietwortels microskopisch en macroskopisch heb onderzocht, 

 komt mij dan ook de uitspraak van Zehntner volkomen gerecht- 

 vaardigd voor, niet alleen voor de aanplantingen in Oost-Java 

 maar ook voor die in West- en Midden-Java. In hoeverre misschien 

 aaltjes af en toe in bibittuinen schadelijk kunnen worden, kan ik 

 niet beoordeelen. in de gevallen dat ik rietwortels uit bibittuinen 

 afkomstig onderzocht, heb ik ze niet aangetroffen. 3) 



1) Wakker. De Sereh-siel-le. Archief. 1S97. I, bl. 119. 



2) Kaciborskt. Voorlo'ipige mededeeliiijen omtrent eenige rieix<eJ:ten . Archief 1898 I, bl. 391. 

 c) !n de Ijop Tan het jaar dat er yerloopen is sedert ik dit Hoofdstuk scheef heb ik nog 



twee keer aaltjes in rietwortels waargenomen. 



Een keer,ïylenehus of een na verwant geslacht bij riet gegroeid op phvsisch minderwaar- 

 dige grond te Koeningan en een k' er bij rietwortels die kunstmatig geïnfecteerd waren met wor- 

 tels van Begonia spec. die door Heterodera radicicola waren aangetast. i5eide keeren dat ik 

 als gevolg van kunstmitige infectie Hetendera gallen aan rietwortels zag optreden, was het 

 zeer duidelijk hoe deze aaltje? bij physisch gunstige grondgesteldheid geen coemenswaardi^e 

 schade aanrichten. 



