178 



Wij hebben dus bier een relatief goed bestudeerd voorbeeld van pa- 

 rasieten die vijftien jaar geleden zeer algemeen verbreid en zeerscha- 

 delijlf waren en die nu nog slechts zeei' sporadisch voorkomen, zon- 

 der dat er opzettelijke bestrijdingsmaatregelen tegen genomen zijn. 



De oorzaak dat men tegenwoordig bij het riet nog slechts bij 

 hooge uitzondering parasitaire aaltjes in de wortels aantreft, moet 

 m.i. zonder twijfel gezocht W(rden in de wisselbouw die tegenwoor- 

 dig algemeen doorgevoerd wordt. 



Terwijl men vijftien jaar geleden en vroeger zeer algemeen 

 tweede en verdere snit aanhield, vindt dit tegenwoordig (afgezien 

 van sommige bibitplanters) niet meer plaats. Vooral de afwisseling 

 van de riet- met de rijstcultuur heeft waarschijnlijk in dezen gunstig 

 gewerkt, flet is toch bijna a priori aan te nemen dat de aaltjes die 

 in de grond van een rietaanplanting gunstige levensvoorwaarden 

 vinden, zich in de modder van een sawah niet zoo op hun gemak 

 zullen bevinden. ^) 



Wat nu Heterodcra radicicola betreft, een infectie van de riet- 

 wortels met dit aaltje is zeer gemakkelijk te herkennen aan de 

 gal vorming die er een gevolg van is. In den regel blijven deze 

 gallen tamelijk klein, bij uitzondering kunnen zij een zeer aanzien- 

 lijke grootte bereiken. Een geval van buitengewoon groote gallen 

 is in fig. 1 afgebeeld. 



Ileterodera radicicola komt op zeer verschillende planten voor, 

 door Bred,\ de Haan ^) werd aangetoond dat het zeer verbreid 

 voorkomt als parasiet bij de tabakscultuur in Deli, Zimmerman 

 vondt hetzelfde aaltje op wortels van zieke sirihplanten, in Europa 

 komt het op zeer verschillende kultuurplanten voor -). 



Zooals gezegd werd door mij een infectie van rietwortels met 

 Ileterodera verkregen uitgaande van wortels van andijvie waaraan 

 zich Heterodera gallen bevonden. 



Een dergelijke infectie is zeer gemakkelijk te bev^erkstelligen, men 

 brengt slechts het infectiemateriaal in den grond waar men de bibit 

 in plant. Bij mijne proeven vertoonden de geïnfecteerde rietplanten op 

 een leeftijd van zes weken talrijke Heterodera gaWen aan de wortels. 



In het algemeen kan men wel aannemen dat de gevolgen van 



1) Vergelijk Breda de Haan Een naltjesslekte der rijst Onio iiienlel- of omo bninhanij. Mo- 

 dedeelingen uit 's Lands Plantentuin LUI, 1902 



Volgens deze ondeizoeker komt het aaltje (Tylenchus oryzae) dat de beruclite omo men*ek 

 veroorzaakt alleen voor bij de op sawah's geplante iy3t30orten. Bij padi gogo scliijnt de omo 

 nientek niet voor te komen. 



Hier hebben wij dus een aaltje dat zch in de modder der sawah's wel tehuis voelt, 

 maar daarentegen in diogere grond geen <;uQ8tige le\eusvoorwaarden vindt. 



2) Er ziJn vermoedelijk alcchts betrekkelijk weinig kruidachtige, in de grond levende 

 planten die door Jlelerodera radicicola niet aangetast kunnen worden. 



