191 



zand weer aan. Bij voorzichtig werken worden op deze wijze de 

 wortels niet beschadigd. 



Ook bij deze proeven bleek het overtuigend dat deze schimmel 

 niet parasitair genoemd kan worden, in dien zin dat hij in staat 

 zoude zijn gez'^nde wortels tot afsterven te brengen of zich zelfs 

 maar op gezonde wortels goed te ontwikkelen. 



Wel nam ik waar dat van de afgestorven wortelst'kken, die 

 voor infectiemateriaal gebruikt waren, uit, enkele hyphen hings 

 de gezonde wortels verder groeiden en dat de kwijnende wortels 

 ook weer aangetast werden. 



Bij deze proeven bleek het dat de schimmel zich ook van do 

 afstervende wortels uit op de oppervlakte van de bibit kon verbreiden 

 en hier nog een andere vorm van vermenigvuldiging vertoonen kon, 

 vormiMg van meercellige conidiën (verg. fig. 24). 



Het blijkt dus wel dat wortelschimmel No. 5 een zeer veel- 

 vormige soort is en naar alle waarschijnlijkheid is met de be- 

 schreven en afgebeelde sporenvormen nog niet de geheele vormen- 

 rijkdom van deze soorL uitgeput. 



Naar alles waarschijnlijkheid zal er bij deze verschillende coni- 

 diënvormen ook nog wel de een of andere hoogere vruchtvorm 

 behooren. 



De conidiënfructificatie treedt, zooals gezegd, alleen op aan 

 de wortels die aan de lucht zijn blootgesteld, in de wortels die zich 

 onder de oppervlakte van de grond bevinden vormen zich hoogstens 

 gemmen (fig. 16). 



Dat ik deze schimmel niet als schadelijk beschouw zal wel 

 niet meer uitvoerig betoogd behoeven te worden. 



Wat de verbreiding behoeft zoo vermoed ik dat wij hier de 

 gewoonste en meest verbreide van de half parasitaire wortelschim- 

 mels voor ons hebben, een delinilief oordeel kan ik hierover 

 echter niet uitspreken omdat het mycelium en de gemmen te 

 weinig karakteristiek zijn en de andere fructificatievorraen, die in 

 de natuur slechts zelden voorkomen zullen en nog niet zijn waar- 

 genomen slechts met betrekkelijk veel moeite te voorschijn ge- 

 roepen kunnen worden. 



Het is echter a priori aan te nemen dat in zeer vele gevallen 

 waar men een overeenkomstig mycelium aan de oppervlakte van 

 de wortels vindt, men te doen heeft met physiologisch overeen- 

 komstige maar systematisch misschien zeer ver van de beschrevene 

 afwijkende soorten. 



