199 



Vooral een overmaat van water schijnt in dit opzicht schade- 

 lijk te zijn en daarom is zoo zorgvuldig mogelijke drainage gedu- 

 rende de Westmoesson op wortelrotgronden van zeer veel belang. 



Een zware druk op de natte grond uitgeoefend, of het kneeden 

 van de natte grond kunnen het zetten en sluiten van de natte 

 grond in de hand werken 



Naar alle waarschijnlijkheid moet hierin de oorzaak gezocht 

 worden v^n de in Europa welbekende schadelijke uitwerking van 

 het ploegen van den kleigrond in te natte toestand en van de hier 

 aan de meeste practici welbekende betrekkelijk slechte standvan het 

 gewas op de plekken waar vroeger wegen of paden geloopen hebben. 



In sommige gevallea kan men op zulke plekken typisch afster- 

 ven tengevolge van wortelrot waarnemen ') terwijl in de onmiddel- 

 lijke nabijheid van een dergelijke plek het riet nog frisch staat. 



Op dergelijke plekken is vermoedelijk de ondergrond, die met 

 het openmaken niet losgewerkt wordt, als het wa^e in elkander 

 gekneed en vertoont dus de eigenaardigheden van een grond met 

 korrelstructuur die zich in sterke mate gezet en gesloten heeft. 

 Vermoedelijk zal op dergelijke plaatsen, een zoo diep mogelijk 

 loswerken van de ondergrond echter zonder deze ondergrond boven 

 te brengen, dus niet met een patjol of ploeg, maar met een breek- 

 ijzer of een vork de beste remedie zijn. 



De gunstige invloed van zware slibtoevoer op het optreden van 

 het wortelrot moet in hoofdzaak, zoo niet uitsluitend, toegeschreven 

 worden aan de structuurverbetering die daarvan een gevolg is. 



Wat het verband tusschen bandjirs en slibtoevoer betreft, 

 moeten wij er nog even op attendeeren dat de gronden in een 

 streek die last heeft van bandjirs nog niet altijd daarom zware 

 slibtoevoer krijgen. Wanneer het bandjirwater in hoofdzaak regen- 

 water is, vermengd met afgewerkt water van de bo venstreek, m a. w. 



1) Op de herop betrekkinjj hebbende vraag in de laatste wortolrotenquéte: 

 ,Hebt u oyereeDkomstiore verschijnselen al* bij het typische wortelrot («ok af en tne 

 ■wairo-enomen op plekken, waar de grond zoogenaamd ,doodgewerkt"' is, plekken waar vroeger 

 wegen of paden (galangans bijv.) geloopen hebben." kwamen verscheidene, zoowel bevestigende 

 als ontkennende antwoorden in. 



Een van de administrateurs (een fabriek in Kenilal die tameliik zwaar van wortelrot te 

 lijden heeft) antwoord; ,Ja, zeer sprekend." Een a'^ministrateur van een fabriek in Probolinggo 

 die in zeer hevige raat» door wortelrot bezocht wordt aniwrord: ,Ja, op die idekken sterft 't 

 riet direct af als de (iroogt>» invalt" de administrateur van een andere onderneming in Probo- 

 linggo antwoord: .Neen. Wel blijft het riet op dergelijke plekken veel korter en wil vroe- 

 ger gesneden worden, doch de typische versciiijnseleu v«n wortelrot vertoonden zicli niet. 

 Ter plaatse van galangans is het riet in den regel minder, doch schrijf ik dit toe aan min- 

 der rullen ondergrond ter plaatse van de vroegere galangans." 



De administratenr van een der Pasoeroean'sche fabrieken antwoord: 



,Ue ondervinding heeft me wel geleerd, dat op plekken waar de grond doodgewerkt is, 

 bv. waar een karreweg door een nieuwen tuin loopt, het riet op zulke plekken minder goed 

 slaagt" enz. enz. 



