13 



men. Daaruit bleek, dat deze toestand en de resultaten niet zeer gunstig zijn 

 geweest, en dat er krachtige middelen noodig "vvaren, om daar aan te gemoet 

 te komen. Een nieuw onderzoek naar de mogelijkheid of uitvoerbaarheid van 

 kolonisatie wordt, gelijk bekend is, sedert eenigen tijd, in het werk gesteld. 



Het beginsel eenmaal aangenomen zijnde, dat eene Europesche kolonisatie, 

 welke allengskens wordt uitgebreid, niet alleen voor de kolonie, maar ook 

 togen het pauperisme in het vaderland nuttig en in de uitvoering moge- 

 lijk is, moet, dunkt mij, de eerste vraag zijn, wat daarbij tot grondslag 

 moet worden aangelegd. Het antwoord moet ongetwijfeld zijn: de landbouw 

 op eene breede schaal, uitgaande van grondige kennis en door de wetenschap 

 van den tegenwoordigen tijd voorgelicht. Bij iedere landbouw-ondememing 

 moeten, gelijk ieder weet, talrijke voorwaarden in aanmerking komen, Avier 

 veronachtzaming moet leiden tot mislukking. Ik noem liier onder: de ligging 

 of geographische verhouding, de rivieren, de gesteldheid van den grond, van 

 de lucht, en bovenal de kennis van hetgeen eene landstreek, als 't ware, van 

 zelve oplevert. Yerder, de natuurlijke gesteldheid van andere nabij liggende 

 landen en de politieke verhouding met dezelve. En wat nu koloniën aan- 

 gaat, moet vooral niet worden uit het oog verloren de aard, de geschiktheid, 

 het aantal en de gezindheid der inboorlingen of van hen door wier handen- 

 arbeid aan den grond zou moeten worden ontleend, wat hij hier spaarzamer, 

 elders in ruime mate kan opleveren. Ik behoef wel niet te ontvouwen hoe- 

 danig in dit laatste opzigt de verhouding zij van de schoone landstreek 

 waaraan wij, ook in het belang van Nederland, zoo gaarne eenen groo- 

 teren bloei en meerdere welvaart £reschonken zas^en. Uit f^ebrek aan menschen- 

 handen toch, die den veld-arbeid moeten verrigten, Avorden geheele plantagien 

 verlaten. Ik zal de namen niet vermelden van eenige der schoonste en meest 

 uitgebreide bezittingen aldaar, welke men heeft voorgesteld voortaan tot 

 dit aantal van verlaten gronden te rekenen. Wie slechts eenigermate be- 

 kend is met de kracht en de weelderii^heid dier gronden, kan niet anders 

 dan zulk eenen loop van zaken bejammeren en, hij moge grondbezitter in 

 Suriname of belangstellend toeschouwer zijn, zich geiloopt gevoelen, om niet 

 alleen te wenschen, maar ook om^r met alle middelen naar te streven, dat 

 verbetering en herstel in de plaats treden van stilstand en verval. 



Yoor weinige jaren, ik meen kort na den tijd toen deze koloniale belangen 

 en de inzigten omtrent derzelver herstel zóó veel weerklank vonden, was er hier 

 te lande ernstig sprake van de oprigting van eene Surinaamsche Maatschappij 

 van Landbouw, die echter niet is tot stand gekomen. Ik was niet in de ge- 

 legenheid om met de bedoelingen der oprigters in bijzonderheden bekend te 

 worden, maar het was onmisbaar, dat, ware zij werkelijk in 't leven gekomen, 

 de geachte mannen die haar hadden ontworpen, in 't wel begrepen belang 



