15 



zijn; eindelijk, door het overbrengen en uitvoeren van welke gewassen uit 

 andere landen in eene kolonie nut en voordeel, levens-onderhoud en handel 

 zouden kunnen bevorderd en vermeerderd worden. 



Ik heb meermalen aanleiding gehad tot overwegingen als deze, waartoe de 

 gelukkige gelegenheid om (hoewel hier te lande) met de gesteldheid van het 

 plantenrijk in Suriname van naderbij bekend te worden, mij gebragt heeft. 

 Ik wensch hier, in betrekking tot den bloei der evengenoemde kolonie, in 

 eenige korte trekken te ontvouwen, wat zij in het groeijend rijk het meest 

 merkwaardigs aanbiedt. 



De voortbrengselen van het plantenrijk in Suriname zijn ons gedeeltelijk 

 bekend door de inboorlingen zelve, of door de kolonisten, of eindelijk door 

 enkele oudere geschriften in onze taal over die kolonie, hoezeer niet opzet- 

 telijk over den plantengroei, maar daarover slechts ter loops handelende. Ik 

 bedoel, onder anderen, het werk van Mr. jax jacob haktsinck, getiteld jB^- 

 schrijving van Guiana of de wilde kust in Zuid- Amerika en voornamelijk 

 de volkplantingen £ssequebo, Demerary, Berbice en Suriname, Amst. 1770. 

 Onder de nieuwere auteurs, zijn feexstra en i.ans, die, door hunne bij- 

 dragen of over die kolonie in het algemeen, of over hare producten, den 

 landbouw en den plantengroei van dit schoone land hebben toegelicht. Maar 

 groot zijn bovenal de verdiensten van de Heeren splitgerber en focke. 

 De eerste deed, gelijk men weet, op eigen kosten eene reis naar de kolome, 

 om de schatten en de weelde der natuur daar te onderzoeken. Hij heeft die 

 onderneming volbragt op eene wijze, die der wetenschap en het vaderland tot 

 eere strekt, maar zijn groote ijver had, bij zijn terugkeer in het vaderland, het 

 verlies van zijne gezondheid, en weldra van zijn leven ten gevolge. De rijke 

 schat van voorwerpen, iii^et groeijend rijk in Suriname, bijeengebragt, is met 

 zijne overige uitgebreide verzamelingen later door zijne achtingswaardige familie 

 afgestaan aan de Leidsche Hoogeschool. De Hr. focke ^ Lid van het Ge- 

 regtshof te Paramaribo, gaat steeds voort met planten te verzamelen en ge- 

 droogd aan Hollandsche botanisten over te zenden. Allengs wordt alzoo onze 

 kennis aangaande den toestand van het plantenrijk in dat schoone en vruchtbare 

 land op goede gronden gevestigd. Maar de tijd is nog verre af, waarop wij 

 zullen kunnen geacht worden de Surinaamsche Plora volledig te kennen. 

 Geheel anders is het gesteld met de wetenschappelijke kennis van de aan 

 Suriname aangrenzende landen van Zuid-Amerika. Het dusgenaamd Engelsch 

 Guiana, dat is, onze voonnalige bezitting Demerary, is nimmer te voren zoo 

 goed bekend geweest als thans. Dezen lof moet men zeker aan de Engel- 

 sche natie ruimschoots toekennen, dat zij de waarde en den invloed der 

 wetenschap erkent en die ook in hare bezittingen in vreemde landen toepast. 

 De beroemde Sir robert schombiirgck onderzoekt sedert verscheidene jaren 



