17 



schikten waterstand onderhevig en daardoor voor de gezondheid nadeelig. 

 Naar de bevinding van deskundigen, zijn de weiden in de hooger gelegene 

 streken niet alleen drooger en toch weelderig, maar ook de landstreek zelve 

 voor den mensch, die de zorg over het vee zou moeten hebben, in allen deele 

 meer geschikt, maar bovenal gezonder. Belangrijk zijn de wenken tot ver- 

 betering in dit opzigt, gegeven door den Hr. laxs, in zijne Bijdrage tot de 

 hennis der kolo7iie Suriname 's Hage 1842. bl. 91 — 99. Kon men er 

 toe geraken, om op eene der meest daartoe geschikte plantagien een of twee 

 knappe boeren-huisgezinnen over te brengen en voor dezelven al de inrig- 

 tingen daar te stellen, welke tot hun landbouw-bedrijf noodig zijn, — ik 

 zou meenen, dat, van het voorbeeld eener enkele wel geslaagde zoodanige 

 onderneming, groote resultaten, eene meer algemeene belangstelling, meer 

 navolging, ja, in 't algemeen, veel meer wenschelijke gevolgen zouden 

 zijn te verkrijgen, dan, na jaren van inspanning, na vele onkosten en eiu- 

 delijke teleurstelling, zijn verkregen van het etablissement aan de Saramacca. 



De maïs behoort tot de nuttigste grasgewassen, die de aarde voortbrengt. 

 Zuid-Amerika is in het opleveren van talrijke soorten van maïs het vrucht- 

 baarste. Ook in de kolonie wordt maïs veel verbouwd tot voeder voor vee 

 en voor raenschen. Het is mij niet bekend dat het maïs-raeel wordt uitge- 

 voerd, althans naar Europa. Somwijlen worden er echter levensmiddelen af- 

 gevoerd naar Cnyenue en bepaaldelijk meel. Bij mislukking van den oogst 

 kan ook in Suriname, of bij groote en langdurige droogte, op Curagao ge- 

 brek zijn. Mnar, ik zou vragen, of, bij eene toekomstige of wenschelijke 

 uitbreiding van kuituur van den landbouw in de kolonie, ook de uitbreiding 

 van den verbouw van Maïs niet zou kunnen in aanmerking komen als pro- 

 dukt van uitvoer naar Nederland, waar, even als elders in Europa, het meest 

 meelgevend gewas door een noodlottig bederf aangetast, eene dringende be- 

 hoefte aan andere meelhoudende voortbrengsels heeft doen ontstaan en waar 

 de meer algemeene verbouw van maïs tot het verkrijgen van meel Steeds aan 

 onmiskenbare bezwaren onderhevig blijft; -^ ik ga talrijke andere meelgevende 

 grasgewassen, gierst, rijst, het sorghumzaad, voorbij. Er is reden om te geloo- 

 ven dat het suikerriet, thans in Amerika zoo algemeen, daar niet oorspron- 

 kelijk is. De Engelsche industrie heeft aan die teelt en fabrikage groote 

 voordeden aangebragt. Heeft men die vorderingen toegepast in de kolonie? 

 Wij meenen, slechts bij uitzondering. Die zaak heeft intusschen reeds de aan- 

 dacht en belangstelling van den vorigen Gouverneur van Suriname, Baron van 

 RADERs, tot zich getrokken. Het is bekend, dat destijds eene commissie uit 

 onze kolonie naar Britsch-West-Indie is afgezonden, om naar de vorderin- 

 gen in dit opzigt, aldaar onderzoek te doen. 



De kolonie is rijk aan zoogenaamde Arums- of Arons-kelkige gewassen, 



II. 2 



