18 



aldus genaamd, omdat de op eenen langen en dikken knods of steel geplaat- 

 ste bloemen door een eigenaardig blad- of vliesachtig bekleedsel op de Avijze 

 van eenen kelk zijn omgeven. Al die gewassen zijn, zonder nitzondering , 

 vergiftig. En tocli heeft men ze ten nutte weten aan te wenden. De gekookte 

 wortels of knollen worden met veiligheid tot voedsel aangewend, omdat door 

 de hitte van de kooking het gift, dat vlugtig is, vervliegt. Er blijft eene bijna 

 zuivere zetmeel-aardige stof over. Geene soort is meer algemeen aangewend 

 dan de Calad'mm escidenhim^ in de fransche kolonie choux caraïbe genoemd. 



Er is in het plantenrijk eene groep, om hare schoonheid, hare pracht, hare 

 weelderigheid, en men kan er bijvoegen, hare nuttigheid boven duizende 

 andere planten geëerd, gewaardeerd. Het zijn de palmen, die men wel eens 

 met den naam van de // Vorsten onder de gewassen" pleeg te bestempelen. 

 Zij hebben hooge, vaak slanke stammen, aan welker toppen zich één bun- 

 del van reusachtige groote bladen ontwikkelt. Niet zelden hebben zij eene 

 hoogte, die afwisselt van 70, 80, 90 voeten, ja zelfs tot 160-180! Nu 

 eens groeijen zij als 't ware maatschappelijk, dan weder vertoonen zij hunne 

 statige krmnen boven het bladgewelf der wouden. Zij nemen in aantal en in 

 soorten toe, naar gelang men den aequator, dat is de deelen der aarde na- 

 dert, waar de vruchtbaarheid het grootste, waar het gelukkigste climaat is, 

 en waar de natuur zonder 's menschen toedoen, eenen overvloed van de uit- 

 muntendste voedingsgewassen oplevert en waar alzoo ook die plantenvorm in 

 den hoogsten graad is ontwikkeld; waar de kokos zijne kruinen majestueus als 

 ten hemel verheft op de eilanden van Oost-Indie; waar de Maurissie tiert 

 in weelderige pracht aan de oevers der Orenoco; waar de dadel rijpt en aan 

 geheele volken levensonderhoud geeft, - daar zou onze fantaisie, als 't ware, ons 

 zelven doen voorstellen als levende in eenen benijdenswaardigen gelukstoestand. 



Met die schoone, maar tevens nuttige plantenvormen is Suriname rijkelijk 

 bedeeld. Ik heb vroeger van de aldaar voorkomende soorten eene optelling 

 gegeven, waaruit men mag besluiten, dat er ten minste 17 soorten voorkomen; 

 eene groote verscheidenheid voorzeker, indien men in aanmerking neemt 

 de betrekkelijk geringe oppervlakte, waarop zij daar voorkomen. Men mag 

 bovendien veilig aannemen, dat er, door een voortgezet onderzoek, meerdere 

 soorten zullen ontdekt worden. 



Op slechts enkele uitzonderingen na, zijn al die soorten belangrijke han- 

 dels-artikels, ook indien zij zelve of hare produkten naar Europa worden 

 overgevoerd; terwijl men tot laatstgeraeld doel bezigt kleine hermetisch gesloten 

 kistjes, waarin worden gelegd rijpe zaden in min of meer vochtige aarde. 



//Aan de keerkringslanden van alle Werelddeelen ," zegt ton humboldï, 

 //zijn voornamelijk drie plantenvormen, die door schoonheid uitmunten, ei- 

 gen: de Palmen, de Pisanggewassen en de boomachtige Varens. Waar warmte 



