47 



Schier talloos zijn de soorten van zoogenaamde peul vruchtdragende gewas- 

 sen, waarvan men in de onderscheidene deelen der aarde gebruik maakt. Van 

 die der heete luchtstreek geldt dit echter bij uitnemendheid. In Suriname is 

 de tamarindenboom, waarvan de vrucht een zeer geacht geneesmiddel levert; 

 dit geldt ook van eenige cassia-soorten. De Surinaamsche geoffreja- of worm- 

 bast werd te voren in de geneeskunst zeer hoog geschat; thans bezigt men 

 die hoofdzakelijk in de kolonie zelve. Van dezen bast is mij door een mij- 

 ner vrienden eene bijzonderheid medegedeeld, waarvan de waarheid boven 

 allen twijfel verheven is en die, zoo hetnog mogt noodig zijn, het bewijs 

 levert van hoeveel belang het voor eene rigtige en geneeskundige behandeling 

 is, om de voorwerpen van het plantenrijk naauwkeurig te kennen. Op zeke- 

 ren plantagie werden eenige negers ziek, zijnde geen arts aldaar tegenwoor- 

 dig. De Directeur wilde den wormbast aanwenden. Hij had vroeger gewoond 



op L , en aldaar eenen boom gekend, dien hij voor den Surinaamschen 



geolFrej a-boom hield. Hij liet van daar den bast komen en gaf dien aan de 

 zieken. Alle geraakten in groot gevaar. Vijf stierven. Het opzettelijk nader 



gedaan onderzoek van die boomsoort op L heeft bewezen, dat het niet de 



wormbast was, maar eene andere soort, namelijk de Jamaicaansche Geoffreja, 

 die uiterst vergiftig is. Dit is tevens een klein staaltje van de geneeskun- 

 dige praktijk en de behandeling der slaven door Directeuren op plantagiën, 

 waar geen arts is. Waar men er al eenen aantreft, staat deze vaak onder de 

 onmiddelijke orders en is vaak geheel afhankelijk van den Directeur en zijn 

 de middelen en inrigtingen ter genezing en behandeling soms beneden de 

 waarde der menschheid. 



Ik hoorde nimmer dat uit Suriname de copal is uitgevoerd. Intusschen 

 groeit de boomsoort, die eene der beste copals oplevert, namelijk de Hyme- 

 naea courharil in de onmetelijke Surinaamsche bosschen. Men schijnt het niet 

 te weten. Even als de Hymenaeas^ behooren ook de Copaiferas tot de vlin- 

 derbloemige of peulvruchtdragende gewassen. Wij erlangen den copaïve-bal- 

 sem hier uit Brazilië. Voor geneeskundig gebruik voert men dien naar Su- 

 riname. Maar, de echte copaïve-dragende boomsoorten groeijen ook aldaar. 

 Is er niets te noemen, dat meer bespottelijk is. Een tak van dien boom van 

 daar aangevoerd met bloem en vrucht is in mijn bezit. 



In de korte schets welke ik voordroeg, heb ik niets dan eenige weinige 

 van de allervoornaamste vormen kunnen aanroeren, van dat schier ontelbaar 

 heir van gewassen hetwelk in de kolonie voorkomt. Ik heb om der kortheids- 

 wille zelfs eenige zeer belangrijke voortbrengselen verzwegen. 



Door den Heer h. c. focke is eene lijst van meer dan 100 planten, welke 

 in de kolonie gekweekt worden, bekend geworden. Daaronder nu zijn er vele 

 welke van elders aangevoerd zijn, zonder dat zij allen in Suriname oorspron- 



