49 



Oost-Indisch gewas en levert eene goede verwstof op, die in den handel zeer 

 gezocht is. Eenige van die kuituren schijnen bepaaldelijk geslaagd te zijn. 



Onder de gewassen waarvan de invoer in Suriname toen door mij is be- 

 proefd en de kiütuur op ruime schaal is aanbevolen, behoort ook dat, het- 

 welk den zoogenaamden Hondurasche Sarsaparil-wortel oplevert. Die wortel 

 is, sedert zijne invoering in de geneeskunst omstreeks de helft der zestiende 

 eeuw, algemeen gebezigd. Hij werd ten tijde dat eene epidemische ziekte in 

 Portugal en Spanje zoo vele slagtoffers maakte, als een radikaal geneesmid- 

 del aangeprezen. Die noodlottige ziekte is, vooral wat aangaat haar snel ver- 

 loop, gewijzigd, maar het steeds toenemend gebruik dezes wortels, bewijst al- 

 thans niet dat zij verminderd is. 



De aanvoer van en de handel in Sarsaparilla bleek, naar de destijds van 

 de eerste handelhuizen te Amsterdam ingewonnen berigten, zeer belangrijk 

 te zijn. Men onderscheidt Veracrusche, Tampico, Lissabonsche en Hondu- 

 rasche. De laatstgenoemde is in den handel steeds voor de beste soort ge- 

 houden. Haar aanvoer is, in vergelijking van de andere genoemde soorten, 

 gering. Deze aanvoer heeft hier plaats over Lissabon, Frankrijk, Engeland, 

 zelden daarentegen van de plaatsen der productie (Mexico, Brazilië, Spaansch 

 Guiana) zelve. 



Ik meende dus dat het voor den Nederlandschen handel van gewigt zou 

 zijn om de plant, welke dien belangrijken wortel oplevert, over te brengen 

 op eigen gebied. Der waarheid opregte hulde doende, moet ik verklaren, dat 

 ik dit denkbeeld niet had opgevat, omdat schombükgh hetzelfde voor De- 

 merary had aanbevolen, want zijn geschrift, waarin gelijke aanbeveling ge- 

 schied was, is mij eerst later in handen gekomen. Het vaderland dezer goede 

 Sarsaparilsoort Honduras, Caracas, Columbias, kleine, iets noordelijker lig- 

 gende Staten van Zuid- Amerika , welke in geographische Ligging met Suri- 

 name niet in die mate verschillen , gaf aanleiding tot de meening, dat daarin geen 

 hinderpaal voor die kuituur zou behoeven te zijn. Eene vochtig-warme atmospheer, 

 humusrijke bosschen zijn de eerste voorwaarden voor den groei van dit klimmend 

 en slingergewas. Zulke plaatselijke gesteldheid is op iedere plantagie in Suri- 

 name voorhanden. De bedoelde plant, tot de afdeeling der struikwinden be- 

 hoorende, vindt daar hare verwanten. Geen gewas is er, dat, bij eenen zoo 

 weelderigen groei, zoo weinig zorg behoeft en zoo enorm produceert. 



De kruidtuin der Leidsche Hoogeschool bezat het eenig voorwerp, dat 

 van die plant toen in Europa was. "Wij waren dit verschuldigd aan den ijver 

 en belangstelling van den Hr. weijmar, destijds Nederlandsch Consul te La 

 Gueira. Wij hebben het gedurende een jaar gekweekt, vermenigvuldigd 

 en vervolgens overgezonden. Men schijnt intusschen in de meening te heb- 

 ben verkeerd, dat een soort van struikwinden, die daar in 't wilde voorkomt , 



II. i 



