62 



met het blootc oog althans , haar aanzijn niet zou vermoeden ; wij bedoelen 

 de zoogenaamde microscopische vormen. Het wordt als een der karakters van 

 deze groep van planten opgegeven, dat, wanneer zij eenmaal zijn ontstaan, 

 zij hare vormen niet meer veranderen. Indien men nagaat de oorzaken of 

 omstandigheden onder welke zij ontstaan, dan treft men hier een opmerkens- 

 waardig verschil aan met al wat het plantenrijk ons, voor het overige, 

 aanbiedt. Doode en rottende, in staat van ontbinding verkeerende planten en 

 dieren, of plantaardige en dierlijke stoffen, ziedaar de voorwaarde van hun 

 onstaan. Een afgestorven dier, eene bedorvene spijze, het afgevallen, dat is, 

 doode gebladerte, — neen, zelfs het niet afgevallen blad, maar dat zijne 

 ontbinding nadert , — dat alles zijn de rijke bronnen , waaruit eene vegetatie 

 ontstaat, die zoo weelderig is en zoo rijk, dat zij alles overtreft wat de na- 

 tuur ons aanbiedt, ook daar, waar ze haren grootsten overvloed ten toon 

 spreidt. Er is daarbij nog een verschijnsel op te merken, dat inderdaad aller- 

 treffendst is, ik bedoel het bijna plotselijk, het als met een tooverslag ont- 

 staan van die zonderlinge ligchamen. Waar gij ze heden niet hebt aangetrofien, 

 daar vindt gij ze vaak morgen in eene verbazende groote te voorschijn gebragt_ 

 Waar gisteren de bodem efien was, daar stoot heden uw voet, te midden 

 van een wandelpad tegen een dikken, vleezigen en saprijken champignon. 

 Een voedsel dat weinige uren te voren zuiver, glad was van oppervlakte, is 

 later vaak met een eigenaardig wit, of blaauwachtig dons bedekt, 't geen wij 

 een schimmel noemen. Dat voedsel kan ons niet meer dienen, onze gezond- 

 heid zou er een groot nadeel van ondervinden. 



De omstandigheden, die 't meest de ontwikkeling en den groei van deze 

 planten bevorderen, zijn de reeds genoemde ontbonden of in staat van ont- 

 binding verkeerende organische stof, de warmte en de lucht. Hieruit moet 

 van zelf zijn af te leiden, dat de heete luchtstreken , dat bovenal de bosschen 

 der keerkringslanden van deze gewassen een rijken voorraad moeten opleveren. 

 Dit schijnt ook inderdaad het geval te zijn , doch wij kennen slechts van 

 weinige tropische landen , met name van Java , eenige dier zonderlinge natuur- 

 voortbrengselen ; van de meeste overzeesche landen kennen wij ze niet. Onze 

 kennis van dezelve bepaalt zich derhalve hoofdzakelijk tot de paddestoelen of 

 fungi van Europa. De tijd van het jaar waarop ze bij ons bij voorkeur ont- 

 staan, is het najaar, als de vegetatie afsterft. -Linnaeus, de groote grond- 

 legger der botanische wetenschap in de XVIII'^^ Eeuw , gewoon als hij was 

 zich over onderwerpen die tot haar behooren in beeldspraak uit te drukken , 

 zeide er letterlijk het volgende van: //het is een zwervend, voortvlugtig volk, 

 dat, wanneer Elora de planten naar huis brengt, al het afval wat zij achter- 

 lieten, opzamelt;" //Nomades, fugaces, qui Elora reducente plantas colligunt 

 earum quisquilias sordesque." Die uitdrukking is inderdaad kernachtig en 



