64. 



hoogt ze almede niet in de schatting van onkundigen; voorwerpen van bij- 

 geloof, doen ze bij velen zelfs vrees en afkeer ontstaan, en niet zelden 

 worden die , dikwijls prachtige en op zich zelve onschadelijke voorwerpen met 

 den voet baldadig vertreden of weggeschopt. Is het niet even zoo gelegen 

 met vele dieren? Hoe menig prachtig insect , hoe vaak wordt eene spin , een on- 

 schadelijk en zelfs nuttig huisdier, op eene wreede wijze door den mensch ge- 

 dood, omdat men het niet kent of omdat men het vreest. Onnadenken- 

 den, die we zijn, moest niet de gedachte alleen, dat wij aan die wezens 

 het aanzijn niet hebben gegeven, ons terughouden, om hun leven roekeloos 

 te vernietigen. 



Maar, is zoodanig de indruk bij leeken, ook bij natuurkundigen was de 

 meening niet zoo zeldzaam, dat ze evenmin tot de planten, als tot de die- 

 ren konden behooren. Terwijl nu sommigen ze als een afzonderlijk rijk der 

 natuur voordroegen, wilden anderen dat ze eigenlijk niets anders zouden 

 zijn, dan eene eigene, toevallige formatie van plantaardige stof, die door bij- 

 zondere oorzaken of voorwaarden, het licht, de warmte, den grond, als 't 

 ware. kan worden in aanzijn geroepen. 



Men moet erkennen, dat, hoe afwijkende ook zulke stelling moge wezen 

 van alles wat wij van het plantenrijk kennen , er toch wel iets is aan te voeren 

 tot hare verdediging. De snelle groei b. v.; want in eenen nacht groeijen zij 

 vaak eenige duimen. Er zijn er die ontstaan na zekere winden, of na stor- 

 men, en men kan ze uit dien hoofde meteorische planten noemen. Door een 

 bepaald mengsel van organische en inorganische meststof kan men enkele 

 soorten kunstmatig en met zekerheid doen ontstaan met uitsluiting van alle 

 andere vormen of soorten. Dit is het kunstmiddel om champignons te tee- 

 len op bedden, eene kunst die de kweekers wel verstaan. Zij ontstaan op 

 zekere bodems altijd onder dezelfde eigenschappen; op bepaalde plantsoor- 

 ten ontstaan parsitisch altijd dezelfde soorten van Fungi, zonder dat men het 

 stellig bewijs kan leveren dat deze zaadjes van elders "zijn aangevoerd. 



Tegen dit laatste argument heeft echter een der voornaamste beoefenaars 

 van deze plantengroep, de groote Zweedsche kruidkundige fries zich ver- 

 zet. Hij zegt dat de zaadjes oneindig in aantal zijn; dat men ze bij een en- 

 kel individu vaak op 10,000,000 kan berekenen, en dat ze zóó klein zijn, 

 dat ze niet met het bloote oog kunnen worden onderscheiden, dat ze als 

 rook of damp opstijgen in de lucht; dat ze door insekten, door den wind en 

 door hunne eigene veêrkrachtigheid derwijze overal worden heêngevocrd, dat 

 er naauwelijks eene plaats is uit te denken, van waar ze zouden zijn uitge- 

 sloten. Wij komen hier tot de groote en moeijelijke kwestie, of füngi al- 

 leen door zoogenaamde eigene vorming kunnen ontstaan, zonder de preëxis- 

 tentie van zaadjes, dan wel of deze altijd en onmisbaar noodzakelijk zijn te 



