84 



beeld geven van den stand en de rigting der bladen en takken, wat de 

 zelf-afdruk niet vermag. 



Zeker verdient hier vooral in aanmerking te komen de snelle en min 

 kostbare "w-ijze van behandeling, waardoor men in staat is de beschrijvingen 

 der planten door juiste afdrukken der bladen, of, bij geschiktheid daartoe, 

 ook van de geheele plant, duidelijker te maken. Ons komt het echter voor 

 dat deze bewerking met kryptogamische planten minder wetenschappelijke 

 waarde heeft, daar voor deze eene afbeelding in natuurlijke grootte, meestal 

 onvoldoende is, waarom men ook in alle over deze planten handelende wer- 

 ken, behalve de plant in natuurlijke grootte, vergrootte afbeeldingen van 

 die deelen derzelve, welke het kenmerkend karakter der soort uitmaken, aantreft. 

 Bij de afbeeldingen der zelf-afdruk ontbreekt dus in dit geval juist datgene, 

 wat voor den kruidkundige de meest wezenlijke waarde heeft. 



Behalve dat, leveren de tegenwoordig min kostbaar te verkrijgen gedroogde 

 exemplaren dezer planten, door hare eigenschap van bij bevochtiging met 

 water hare natuurlijke houding te hernemen, de beste gelegenheid tot onder- 

 zoek op. — De Fungi maken hierop eene uitzondering, doch deze zijn, door 

 hunne saprijkheid of door hunne kleinheid, voor de bewerking der zelf-afdruk 

 ongeschikt. 



CJit het oogpunt van kunst beschouwd, kan men de afbeeldingen van het 

 hier bedoelde werk over het algemeen wel geslaagd noemen. Vooral die soor- 

 ten, welke door eeneu opmerkelijken vorm van anderen verschillen, zijn het 

 duidelijkst voorgesteld. — Yan de meeste musci, lichenes en hepaticae echter 

 ontbreken die kenteekenen, waarop het 't meest aankomt ter onderscheiding 

 der soort en die dus de wetenschappelijke waarde bepalen. Bij de meeste 

 loofmossen bestaat het welgelijken daarin, dat de stand der bladen aan den 

 stengel en de rigting der takken juist afgebeeld zij, aan welken eisch de zelf- 

 afdruk niet wel voldoen kan. 



Uit het bovenstaande volgt dus dat deze kunst, vooral bij verdere volma- 

 king voor de phanerogamische planten veel voordeel belooft; terwijl de rede 

 waarom men hiervan voor de cryptogamen weinig verwachting hebben kan, min- 

 der gelegen is in het onvermogen der kunst, dan wel in de ongeschiktheid 

 voor deze bewerking, der voor de wetenschap meest essentiëele deelen dezer 

 planten. Dit in het oog gehouden kunnen ook wij, uit een wetenschappelijk 

 oogpunt, deze kunst aanbevelen. 



In uittreksel medegedeeld door h. witte. 



