193 



DE DRUIVEN IN DE WESTLANDSGHE DORPEN IN 1835. 



In het voorleden jaar bezocht ik in het begin der maand October eenige 

 Westlandsche dorpen, met het doel om na te gaan, hoe de staat der drui- 

 ven-kultuur was en of men met eenig gevolg tegen de algemeen verspreide 

 ziekte in dat gewas een of ander middel had aangewend. Ik vond daartoe 

 bepaaldelijk aanleiding in enkele mededeelingen dienaangaande ter mijner 

 kennis gekomen , en in het rapport van de Transche commissie voor de drui- 

 venziekte, gerigt aan den Minister van landbouw, handel en publieke wer- 

 ken in Frankrijk , opgenomen in den Moniteur Universel de VJEmpire Fran- 

 cais 9 Avril. 1854. N". 99, in hetwelk vooral zwavel werd aanbevolen als 

 voorbehoedmiddel. Ik heb van dit stuk toenmaals eene vertaling gegeven in 

 de ISdnhovtjo-Flora van 1854 bl. 87. 



In hetzelfde tijdschrift bl. 261 deelde ik aangaande het gebruik van zwa- 

 vel tegen druivenziekte enkele waarnemingen mede, zoowel naar aanleiding 

 van hetgeen ik in dat jaar in Engeland had gezien, als van hetgeen door mij 

 in de Westlandsche dorpen Wateringen^ Naaldwijk en Monster was op- 

 gemerkt. 



Het een en ander kwam in de hoofdzaak hierop neder. De Fransche com- 

 missie heeft bepaaldelijk onderzocht, welk het nut van zwavel zij ter voor- 

 koming van de druivenziekte, in de gemeente Thomery. Zij had de ervaring- 

 dat in die gemeente geenerlei kwaad in de wijngaarden te zien was, met 

 enkele uitzonderingen, waar men niet had gezwaveld. Op eene uitgebreidheid 

 van 120 hectaren, bijna uitsluitend beplant met zoogenaamde chasselas 

 werd in 1853 geen ander middel dan bloem van zwavel gebruikt. Daar , 

 waar men in 1851 niet dan zieke druiven had gezien, was geene ziekte in 

 1853 meer zigtbaar , en deze zelfde gemeente zond in dat jaar een millioen 

 kilogrammen chasselas ter markte van Parijs. De commissie, daar latende 

 in hoeverre dit middel in 't groot zou zijn aan te bevelen, aarzelde geen- 

 zins om hetzelve voor tuinen en kleine kuituren als dienstig te verklaren. 



In 1854 had men te onzent op vele plaatsen gezwaveld, doch dit middel 

 niet algemeen aangewend. Waar men zulks had gedaan, was een goed pro- 

 duct bekomen en naast eenen tuin waar men, na zoodanige behandeling, 

 gezonde druiven had verkregen, zag men er wel eens eenen, waar geen en- 

 kele goede druif aanwezig was, zeker omdat men geenerlei voorbehoed-, of 

 geneesmiddel had aangewend. Men had hier en daar bloem van zwavel met 

 water vermengd gebezigd en daarmede de planten bespoten; elders had men 

 zwavel en kalk met water vermengd aangewend. De Fransche blaasbalgen , 

 hoednnige ook bij je^ke te l'trecht zijn te bekomen, had men nergens ge- 

 il. '3 



