282 



en in de beide laatstgenoemde landen de plaats van onze aardappelen vervan- 

 gende. Zij komen dus wezenlijk voort onder de jaars-isothermen van 12° R. 

 (59° P.), en het noordelijke Spanje, het zuidelijke Fratikrvfh, Italië, Grie- 

 Jceidand, Rumelië en de verder oostelijk ouder de parallel van Constant'mo- 

 pel en Tijlls gelegen landen zouden haar een tweede vaderland zijn. In Por- 

 tugal en Spanje worden de Bataten sedert langen tijd aangebouwd, en op 

 de kust van Malaga daarmede een aanzienlijke handel gedreven. Sedert eeu- 

 wen onder verschillende luchtstreken, in landen meer of min boven de op- 

 pervlakte der zee verheven, en in verscheidene gronden geteeld, zijn ook de 

 Bataten meer of min veredeld geworden en daarvan verscheidenheden gewon- 

 nen, die ook voor warmere en koudere luchtstreken geschikt zijn; en er 

 heeft zich van lieverlede bij de Bataten eene gelijk verschil in gedaante en 

 kleur van bladen , bloemen en knollen ontwikkeld , als die wij bij de over de 

 geheele aarde verspreide aardappelen waarnemen. Ook hebben de verschillende 

 luchtstreken en de geaardheid van den bodem haren invloed op de hoeda- 

 nigheid van het vleesch en van den smaak der knollen uitgeoefend. 



Tot nu toe kennen wij slechts de in Portugal en Spanje te huis behoo- 

 rende en van Isle de France en Guadeloupe ingevoerde, in het zuidelijke 

 gedeelte van Frankrijk hier en daar aangekweekte soorten van Bataten. 

 Eenige kweekers te Rouen en te Parijs hebben daarvan vrij groote en sma- 

 kelijke knollen geteeld. En wanneer ook de kuituur der Bataten in koudere 

 laudstreken eene grootere zorge vereischt als de aardappelteelt , zoo is het 

 toch der moeite waard, dezelve bij ons in de tuinen aan te kweeken; ter- 

 wijl in warmere luchtstreken daaruit in den open grond nog meer voordeel kan 

 getrokken worden, dan van de aardappelen. Want de loten en bladen, die, 

 zonder den wasdom der knollen te benadeelen, eenige malen kunnen afgesne- 

 den worden, zijn een voortreffelijk voeder voor rundvee, varkens en paarden, 

 die dezelve graag eeten en daarvan vet worden. Op St. Domingo zijn de 

 Bataten het voornaamste voedsel voor de huisdieren; terwijl op Japan, waar 

 het bouwland voor den aanbouw van granen en groentens in evenredigheid 

 der bevolking zeer beperkt is, de weelderig groeijende bladrijke loten der 

 Bataten een onmisbaar voeder voor de paarden en het rundvee opleveren. 

 De jonge blaren kan men ook tot groente bezigen. De knollen eet men even 

 zoo als aardappels in water gekookt, in het vuur geroost en met boter of 

 olie gebraden en nog onrijp met suiker ingemaakt. De pater manuel blanco 

 haalt in zijne Flora de Filipinas aan, dat de landlieden van de Bataten, 

 die zij Comote noemen, een soort van chokolade-soep bereiden en dat de- 

 zelve in het vuur gebraden zeer lekker zijn. De heer paementier, lid van 

 het Instituut, te Parijs, zegt: les hatates, en un mot, peuveut se préter a 

 toutes les formes que Ie luxe de nos tahles a imaginées. De schrijver dezes 



