386 



Europesche vruchtboomen , hoewel zij goed schenen te groeijen. De pruimen 

 schenen het meest tot den echten smaak te naderen. De appels hadden de 

 meest volkomen kleur; doch de perzikken zeide men mij dat smakeloos zijn, 

 hoewel zij er naar het uiterlijk goed uitzagen; dit alles schijnt daarvan het 

 gevolg te zijn , dat de boomen geen rust hebben om goed hout te vormen , 

 dat de vrucht kan dragen. Op deze plaats, die gelegen is in het midden van 

 het plateau van de Preanger-Regentschappen , ongeveer 4000 voeten boven 

 de oppervlakte der zee, is inderdaad een Italiaansch klimaat en het is hier 

 's nachts koud genoeg om een deken aangenaam te vinden. De naam //Tjipan- 

 nas" of //heete rivier*" komt af van eene warme bron nabij het huis van deu 

 Gouverneur (Resident?), waar een goed bad is, 't geen zeer aangenaam is 

 en verfrisschend , nadat men een geheelen dag lang heeft geloopen. 



Ér is hier een kleine botanische tuin, waar heel wat Japansche planten 

 in groeijen, maar de twee meest merkwaardige voorwerpen, welke ik hier zag, 

 waren twee prachtige exemplaren van Araucaria van het eiland Norfolk, die 

 welligt 60 voeten hoog waren, wel is waar nog jonge boomen , maar in eenen 

 gezonden en krachtvollen toestand , die voor 't vervolg veel belooft. 



Van hier maakte ik mijnen laatsten uitstap naar den top van de Pange- 

 rango, omstreeks 10,500 voeten hoog. Het is mij onmogelijk om u op te 

 tellen alle de merkwaardige planten, welke ik aldaar gezien heb; maar Gij, 

 die nimmer eene zoodanige gewaarwording gehad hebt, kunt u niet voorstel- 

 len lioc zonderling het mij was om mij op eens te bevinden tusschen vormen 

 als Viola, Ranonkels, Iniyatïens , Priw.ula, Hijpericuin, Siversia, Conval- 

 laria, Vacciniutn, Rkododendron, Gnaylialium, Polygonum, Dlgitalis (.''), 

 Lonicera, Plantago, Arle?msia, Lobelia, Üxalis, Quercus, Taxus en ten 

 minste een dozijn ^?;^M,y-soorten , zijnde alle zeer schoone planten. Primula 

 im-perialis groeit alleen nabij den top; het is eene zeer schoone soort met 

 bladen als die van P. vulgaris, met eene afgebroken kransvormende aar, 

 somM'ijlen drie voeten hoog en met goudgele bloemen '). Hi/pericum java- 

 nicum is almede eene schoone plant, met de h eestera chti ge houding van H. 

 hircimwi, maar met grootere bloemen, dan die van H. calicinum. — Gna- 

 phalium javanicum is een boomachtige heester, ongeveer zes voeten hoog en 

 inderdaad eene sierplant. Midden tusschen deze planten en te midden van de 

 mossen, die ter lengte van een voet of 5-6 in groote massa naar beneden 

 afhangen, bevinden zich twee zeer schoone parasitische Orchideën, eene i?ei'^- 

 (Irohium, met licht paarse bloemen, namelijk D. imrimreum en eene kleine 

 andere met grootere bloemen als die van een Cgmbidium; en toch zouden 



') Canlcrienia c?irysantha de vriese. 



