Inleiding. 13 



wanneer zij rijp zijn, door de schimmel weggeslingerd , maar meestal 

 worden zij alleen door den wind meegevoerd en een enkele maal 

 door insecten verspreid. Van het laatste is bij het riet nog geen 

 voorbeeld bekend , daarentegen worden de sporen en conidiën van 

 brand en vele bladziekten door den wind verspreid, waarbij zij 

 natuurlijk licht op andere planten kunnen terecht komen. Boven- 

 dien kan een parasiet zich ook door het mycelium verspreiden, 

 hetzij in den vorm van sclerotium of van losse schimmeldraden; 

 het eerste zien wij bij rood rot en djamoer oepas, het laastste bij 

 kweekbeddingen , waar het mycelium van rood rot of de dongkel- 

 lanziekte door den grond van de eene plant op de andere overgaat. 



Het is echter nog volstekt niet zeker, dat, wanneer hetzij de 

 voorplantingsorganen of het mycelium van een parasitische schim- 

 mel een rietplant bereiken , deze ook door de bedoelde ziekte wordt 

 aangetast; daartoe moet die rietplant een bepaalde dispositie bezit- 

 ten en deze dispositie wordt zoowel door de inwendige eigenaardig- 

 heden van die rietplant als door uitwendige omstandigheden 

 bepaald. 



Van uitwendige omstandigheden komen hierbij b. v. in aanmer- 

 king de aanwezigheid van wonden, hetzij deze ontstaan zijn door 

 dierlijke parasieten, bijv. hoorders, of door den mensch gemaakt 

 zijn, b.v. bij het snijden van stekken: rood snot en ananasziekte 

 kunnen dan o. a. gemakkelijk in het riet binnendringen , waar geen 

 wonden aanwezig zijn , niet. Maar ook de weersgesteldheid kan van 

 grooten invloed zijn. Als voorbeeld kan genoemd worden de invloed 

 van den regen op het ontkiemen van voortplantingsorganen van de 

 schimmels op de bladeren; in tijden van droogte kiemen deze niet. 

 Daarom vindt men in den Oostraoesson ook zoo weinig bladziekten, 

 maar, wanneer de Westmoesson ingetreden is, begint men hier en 

 daar enkele vlekken op het blad waar te nemen ; daar vormen zich 

 nieuwe voortplantingsorganen , die weer gezonde bladeren kunnen 

 aantasten en zoo nemen de bladziekten toe , naarmate de Westmoesson 

 langer geduurd heeft ; ook staat daarmee in verband , dat in regen- 

 rijke streken het riet gewoonlijk meer van bladziekten te lijden heeft, 

 dan op plaatsen, waar men een droger klimaat aantreft. 



Over inwendige dispositie voor een parasitaire ziekte laat zich 



