88 



van hieruit vond de verspreiding zuidwaarts van Kediri zeer lang- 

 zaam plaats. Ondernemingen , die eenigszins geïsoleerd lagen , zoo- 

 als Modjopangoeng en Pandaan, hieven lang vrij van Sereh. De ver- 

 spreiding van Oost naar West, of in het algemeen in een richting, 

 die niet West-Oost was , geschiedde zeer langzaam , zooals men o. a. 

 in Cheribon kan waarnemen. 



Een laatste bewijs voor de natuur der Sereh als infectieziekte is, 

 dat gezonde stekken in streken , waar geene Serehziekte voorkomt , 

 gezond riet opleveren , terwijl diezelfde stekken , gebracht in streken 

 waar de ziekte heerscht, riet oplevereu, dat allengs door Sereh wordt 

 aangetast. 



Het bewijs, dat de ziekte contagieus is, dat dus een zieke plant 

 eene daarnaast staande gezonde plant kan infecteeren, is veel raoeie- 

 lijker te leveren. De moeielijkheid om hieromtrent proeven te nemen 

 wordt veroorzaakt , vooreerst door de zoo verschillende mate van 

 vatbaarheid voor Sereh van verschillende individuen , maar in de 

 tweede plaats door het reeds genoemde feit, dat de ziekte accu- 

 mulatief is, dat m. a. w. in het eerste jaar nog nauwelijks iets van 

 de ziekte merkbaar is, maar dat deze pas in het volgende jaar 

 merkbaar wordt. 



Het feit, dat serehzieke bibit weer serehzieke planten oplevert, 

 kan voor de infectie-natuur der Sereh spreken , maar behoeft dit 

 niet noodzakelijk te doen. Het zou toch mogelijk zijn , dat reeds 

 de aanwezigheid van een aantal roodgekleurde vergomde vaatbun- 

 dels in bibit ten gevolge had, dat die vergomming zich in de jonge 

 plant voortzette, en dat hiermee gepaard dan ook als gevolg de 

 uitwendige serehverschijnselen optraden. Eene waarneming van Va- 

 leton (XXV p. 28) maakt deze verklaring niet onmogelijk. Valeton 

 schrijft het volgende: »Een gezonde stek, den lö^eu Maart ter con- 

 trole der proeven met serehzieke stekken in een kist uitgeplant, 

 bracht drie planten voort. Eene hiervan werd den 26stei Juni on- 

 derzocht en vertoonde geen spoor van roodkleuring , noch van gom- 

 vorming. De beide andere , nog aan den stek verbonden , werden 

 in den vollen grond geplaatst. Deze vormden talrijke uitloopers, die 

 de oude stoelen spoedig ver in groei overtroffen. Eenige dier uit- 

 loopers, den 28sten Augustus onderzocht, waren ook nu nog vrij 



