96 



houding gunstiger worden. Bovendien zullen ook langzamerhand 

 die stekken, waar de immuniteit slechts in geringe mate bestaat, 

 door de ziekte worden aangetast, zoodat al meer en meer bibit 

 gesneden zal worden, die een hoogen graad van immuniteit bezit. 

 Het eenige, dat hier tegen opgeworpen zou kunnen worden, is, 

 dat men op die wijze voortgaande ten slotte wellicht geen enkele 

 bibit meer zal overhouden , maar de ervaring bewijst het tegendeel. 

 De ervaring omtrent deze bestrijdingswijze opgedaan, is langzamer- 

 hand zóó groot geworden , dat ieder , die de belangen zijner onder- 

 neming werkelijk behartigt, haar behoort toe te passen. Op groote 

 schaal is deze werkwijze toegepast door den administrateur van Ke- 

 manglen, den heer L. E. lUing, die in 1887, toen de Sereh het 

 eerst hevig aldaar optrad, op de genoemde wijze stekken sneed van 

 zijn Cheribonriet en dit jaarlijks voortzette, wel is waar steeds bij 

 wijze van proef, maar toch altijd een zeker aantal bahoe's met dit 

 riet beplantte; thans bedraagt de beplante oppervlakte 4 — 5 bahoe's 

 en Sereh is er zoo goed als niet meer in te constateeren ^). Onbe- 

 wust is deze methode gevolgd door een aantal administrateurs, 

 die het Borneoriet aangehouden hebben , niettegenstaande het werd 

 aangetast en hoewel daar natuurlijk niet systematisch uitsluitend 

 van de gezonde stengels bibit werd gesneden, is op die onderne- 

 mingen het Borneoriet wel niet serehvrij geworden, maar de ziekte 

 treedt er zóó sporadisch in op, dat zij op de productie van geen 

 invloed meer is. Op kleine schaal werd de proef genomen aan het 

 Proefstation West-Java; van de daar aanwezige rietvariëteiten waren 

 er in 1891 een aantal zwaar door Sereh aangetast; elk jaar werd 

 bij het snijden der stekken op de boven aangegeven wijze te werk 

 gegaan en nu in 1896 zijn de meeste variëteiten geheel of zoo goed 

 als geheel serehvrij. Wel werd hierbij van elke variëteit maar éen 

 enkele plantgeul aangehouden, maar deze proef heeft het voordeel, 

 dat hier aan geen vermenging met andere stekken kan gedacht 

 worden. 



Deze bestrijdingsmaatregel zal de suikerindustrie op Java niet da- 

 delijk ontheffen van de groote kosten van bibittuinen, bibit-import. 



1) Zie XL, p. 40, 41; XLIII, p. 10, 11 en XLV, p. 18, 19. 



