— 137 — 
p. 60, tab. XVI (exe. figg. 1 ß—e, 2 P et 7). Synops. p. 
675. Harrm. Skand. Fl. ed. VII, p. 399 et ed. VIII, p. 418. 
— Sph. cuspidatum (et var. B. recurvum) Wıus. Bryol. britan. 
p. 22, tab. LX. 
Sph. albescens Hüs. (et GENTH.) Deutschl. Leberm. fase. III, n:o 
7301837): 
Sph. Mougeotii SCHIMP. in Move. et NEstL. Stirp. eryptog. vo- 
geso-rhen. fasc. XIV, n:o 1306 (1854). 
Habit. Loca minus humida silvarum meridionalium forma nor- 
malis viridi-ferruginea, Sph. acutifolio et eymbifolio sociis, amat. 
Hine, eolorem intensiorem faciemque grandiorem sibi induens, 
in uliginosa et turfosa descendit et pre ceteris Sph. cuspidato 
se raro intermiscet; multo minus frequens tamen adest et fru- 
etificat, quamvis licet, ut haec stirps, monoica sit. Nec ingentes 
tractus occupat, nee in aqua fluitans provenit. Aquiloni, ut 
in regione silvatica boreali, subjecta, major et robustior (= 
Sph. riparium Ängste. MSS.) exsistit. Formam typicam mol- 
lem et tenuem (= Sph. Mougeotii ScHIMP.) in Dania et Gothia, 
ubi, quantum seimus, fructus nullos profert, solum observa- 
vimus. — Üeterum per maximam partem Europe et Americe 
septemtrionalis dispersa est. An in aliis terris quoque crescat, 
dubii sumus, quum Sph. cuspidato vulgo confundatur. 
Ab haece specie diversa est: colore, mollitie et teneritate; 
strato cuticulari caulis magis indistincto; foliis caulinis acumi- 
nulatis, parum concavis, marginibus apicis haud involutis, cellulis 
magis leptodermibus, efibrillosis; foliis ramulorum anguste lan- 
ceolatis, apice minus involutis, paulo marginatis, siccitate plus 
minusve squarroso-recurvis et undulatis, sed haud flexuosis; pe- 
duneulis brevibus et gracilibus, in coma ramulina caulıs positis, 
densifolüis; foliis perichetialibus late oblongis, valde concavis, 
obtusis, apiculo recurviusculo, reticulatione densiore et fibris 
omnino distitutaz; sporis ferrugineis. 
Obs. Quum Sph. recurvum verum, secundum authentica speci- 
mina in herbario SWARTZII servata, solis notis, statura majore 
et colore virid’, a Sph. Mougeotii SCHIMP. 1. ce. distinetum sit, 
vetustius nomen veneranti animo recepimus. — Sph. albescens 
Hüs. 1. e, Harım. op. cit. ed. III—VIII (in adnotatione Sph. 
acutifolii!), quod forma fere typica Sph. recurvi certissime est, 
alpem Dovrefjeld Norvegise inhabitare auctor indicat. In alpinis 
nostris hane formam crescere maxime dubitamus.— Formam 
foliis ramulorum multo magis acuminatis et siccitate squarrosis, sed 
indistincte undulatis (=Sph. cuspidatum var patens ÄNGSTR. MSS.) 
peeuliarem, sed sterilem in prov. Angermanland R. Fr. Frı- 
STEDT, ad Lycksele Lapponise umensis J. ÅNGSTRÖM et ad 
Kajana Fennise haud parce K. P. MALMGREN legerunt. 
4. Sph. fimbriatum Wırs. in Flora antarct. II, p. 398. 
Habit. E regione silvatica Lapponie et Suecise borealis, ubi 
Sph. acutifolio, cui sepe immixtum, haud rarius, sed multis locis 
