A — 
fertile legit J. ÅNGSTRÖM. Ad Kajana A (K. P. MALMGREN) 
et in paroecia Ruovesi prov. Satakunda (TH. SIMMING) Fennie 
quoque anno 1859 repertum est. 
Obs. Secundum- specimina auctoris, in herb. HARTMANI condita, 
LAsTtTADIUS sub nomine Sph. latif. var. cordifolii misit has tres 
species: Sph. fimbriatum, Ängströmii et subsecundum. — Prie- 
positam formam non inter Sph. subsecunda, sed inter Sph. rigida 
collocavimus. Quam ob rem, interroget benevolus lector. Qux- 
stionem respondere statim conabimur. Plante spe valde con- 
dense et implex&, mera crescentes, ramuli conferti, folia eorum 
indistinete quinquefaria, apice leniter recurva, angustissime 
marginata, folia perichetialia apice ad unum latus leniter cur- 
vata ut et distributio geographica sunt note, qua omnes magis 
ad hancce, quam ad illam sectionem spectant. Inflorescentia 
nullum judieium nobis praebuit, varjabilis cenim est in Sph. 
cuspidatis et verisimiliter in ceteris quoque sectionibus. Nimiam 
rationem hujus rei habere bryophili videntur. 
11. Sph. subsecundum N. v. EsENB. in STURM, Deutschl. Fl. in Abbild. 
Abth.. 18; 1.7: Heft: 
Habit. Supra regionem silvaticam Lapponise haud observatum, 
intra limites Scandinavie ubique conformiter dispersum est. 
Semper sat rarus et sporadice fertilis in pratis grammosis et 
turfosis, ubi amplexum alioram sphagnorum amat, hie omnium 
specierum (ssepe aquaticus) maximus et pulcherrimus Proteus 
reperitur, nunc Sph. acutifolium, nunce Sph. cymbifolium in 
memoriam ducens. Sie valde variat! — Per magnam par- 
tem Europe et Americe septemtrionalis erescit. In monte 
Atlas Africe borealis lectum indicatur. Ex auctoritate ill. 
Wirsun in Kew Journ. Bot. IX, p. 290 in regione temperata 
Khasia-montium Indise orientalis quoque viget. Denique in 
insula australi Tasmania inventum dicitur. 
Obs. Sph. auriculatum ScHImp. Me&moire sur les Sphaignes p. 
79, tab. XXIV, in Britannia primum detectum, Florae nostra& 
non deest. Pluribus etenim locis colleetum est, ut in ins. Fyen 
Danie, una cum Sph. cuspidato ete., ad Hotmansgave (N. E. 
Horwan-Bang jun.), in monte Hunneberg Vestrogothise, prope 
Loka prov. Westmanland (O. HAMNSTRÖM), ad Olsbacka Ge- 
strieie (R. HARTMAN), in ripa lacus juxta Grycksbo prov. 
Dalarne, in Lapponia umensi ad Lycksele (J. ÅNGSTRÖM), in 
regione silvatica Lappon. pitensis, Sph. Lindbergi intermixtum, 
et ad Kroknäs prope opp. Borgå Fennise (Tu. SALAN). Spe- 
cimina ex Olsbacka in Har'rm. Skand. Fl. ed. VII, p. 398 sub 
nomine Sph. ceymbifolüi var. y. tenelli descripta sunt. — Hane 
formam speciem propriam haud censeo, nota enim omnes Sph. 
subsecundi notis sensim ita confluunt, ut, me judice, varietas 
solum Aujusce sit. Folia caulina Sph. subsecundi parva et 
magna, subtriangularia — ligulato-oblonga, nunc, in minimis pr:e- 
sertim formis, fibris porisque destituta, nune fibrillosa et valde 
