— 142 — 
porosa imveniuntur. Cellule angulares baseos proximis cellulis 
folii tote affıxe et subsimiles vel plus minusve liberse, ampli- 
ficatse, fibrifere et porosse sunt, ut iisdem formam subhastatam 
folium debeat. Eadem, lieet haud ita clare, in varııs formis 
aliarum specierum ex. gr. Sph. acutifoli ete. vidimus. Deinde 
color Sph. subsecundi maxime inconstans (glauco-albidus, flavi- 
dulus, viridis, ferrugineus, atro-brunnens etc.) nullam certam 
notam nobis prebet: Speeimina duo, fruetum gerentia, ad 
Grycksbo legi, quorum folia perichsetialia et forma et struetura 
Sph. subsecundi foliis perfecte similia sunt. Praeterea exem- 
plaria gigantea, in Normandia ad A. Perver lecta et mihi 
benevole missa, accepi, qua, fructus uberrimos, Sph. subsecundi 
fructubus omnino similes, habentia, medium inter has ambas 
formas tenent. Denique constantem notam, qua ut certae species 
secerni possint, frustra investigavi. — Sph. laricinum SPRUCE 
MSS. (= Sph. contortum var. d. laricinum Wıus. Bryol. britan. 
p. 23) nondum vidi. E descriptione sat memorabilis stirps 
videtur. 
12. Sph. rubellum Wıus. Bryol. britan. p. 19, tab. LX. 
13. 
Habit. Inter cwespites caricum, graminum ete., aliis speciebus, 
pre ceteris Sph. acutifolio et tenello, associatum, in turfosis 
parum humidis Scandinavia oceidentalis. Verisimiliter haud 
rarum, sed, pro forma Sph. acutifoki habitum, valde neglectum 
est. In ins. Fyen Danise ad Hofmansgave Sept. 1861 invenit 
N. E. Horman-Bang jun. Permultis locis Scaniee copiosius 
fertile Julio 1860 leg. Sw. BERGGREN. In palude valde um- 
brosa fageti ad Fröllinge prov. Halland vidi. In montibus 
Halle- et Hunneberg Vestrogothie parce fructificans Junio 
1859 observavi. In monte Sumphallen. paroec. Wiby prov. 
Nerike 1860 (J. E. ZETTERSTEDT). In Norvegia meridionali 
prope officinam ferrariam Nas 1856 (C. ROSENBERG). Pluribus 
locis Fennise etiam, ut ad urbem Helsingfors (Tu. SAXLAN), 
prope Kajana et ad Bötom prov. Österbotten (K. P. Maın- 
GREN). — In Sudetis, Franeonia bavarica (FR. ARNOLD), prope 
Salzburg et in Britannia, ubi primum detectum fuit. . Ad 
Christiaushaab ins. Grönland specimina manca et pauca legit 
J. VAHL. 
Obs. Notis ad proximas species multo magis, quam ad Sph. 
acutifokum propinquat. — Subsecunda folia et contorti ramuli 
haud raro reperiuntur. 
Sph. tenellum Pers. MSS. (teste specimine auctoris, in herbario 
SWARTZII asservato!) et Brıp. Mant. muse. DE. 
Syn. Sph. tenellum Brıp. Bryol. univ. I, p. 4. Rönt. Moosgesch. 
Deutschl. I, p. 42. Wırs. Bryol. britan. p. 19 (in obs. Sph. 
mollusci). Hartm. Skand. Fl. ed. IV, p. 361, ed. V, p. 403 
et ed. VI, p. 435. 
Sph. molluscum Bruch in Regensb. Fl. 1825, II, pp. 633—35. 
Brıp. Bıyol. univ. I, p. 753. Hüs. Muscol. german. p. 26. 
