87 
Obs. Hujus et duarum sequentium forma umbrosa culmo tenuiore foliis 
flaceidioribus, panicula laxiore, spieulis viridibus primo intuitu a forma apriea 
valde distineta apparet, sed hos characteres a solo tantum pendere eultura docet. 
Subvar. 9. hispidula. Utpraecedens, sed glumae fertiles dorso 
hispidulae, margines versus longius barbatae. — Culmi infra pani- 
culam scabri; vaginae imae puberulae, laminae scabrae. Occurrunt 
saepe formae intermediae inter « et ß. 
Hujus subvarietatis forma umbrosa est: F. sciaphila Schur! Enum. plant. 
Transsylv. 787 (1866). 
Subvar. y. Zuevifolia. Ut.«, sed vaginae laminaeque laevissi- 
mae v. infra apicem tantum scaberulae; culmi plerumque laeves, 
glumae fertiles glabrae, laeves v. scaberulae. — Status intermedii 
inter hanc et « saepe inveniuntur. 
Subvar. d. firmula. Culmi firmuli; vaginae laeves; laminae 
setaceae, (plerumque diam, 0,6 mm) firmulae v. firmae, scabrae v. 
scaberrimae, virides v. subglaucescentes, 7-nerves, stratis sclerenchy- 
matieis plerumqgue 2—4 validis, rarissime interruptis instructae, 
Panicula oblonga, anthesi patula, densiuscula, ramo imo panieulä 
subtriplo brevior. Spieulae majores, 6—7,5 mm longae, glumae 
fertiles 4—5 mm, dorso scabrae v. hispidulae, margines versus 
saepe plus minusve barbatae, rarius glabrescentes. 
Forma spieulis hispidis: F. Lemani Bast. Ess. sur l. Fl. d. Maine et 
Loire p. 36 (1809) see. specim. a el. Tourlet pr. Chinon lecta. 
Cll. Godron et Boreau hance ad F. duriusculam v. pubescentem trahunt. 
Exs: Hb. Fl. Ingrie. VIII n. 743b („ovina v. atroviolacea“). 
Obs. 1. Indumentum spicularum in hac subvarietate adeo variabile ut 
formam hispidulam a glabreseentem ne quidem tamquam subvaritatem separare 
possim. 
Obs. 2. Haec subvar. transitum exhibet a genuina ad varietatem 
duriusculam (subvar. © trachyphyllam), et cum utraque formis intermediis 
conjungitur. 
Subvar. &. guestphalica. Ut praecedens, sed adhuc elatior 
(usque 70 cm) et firmior, laminae glaucae (neque pruinosae) rigidulae. 
Panicula major (9—12 cm) ovato-pyramidata, laxa, anthesi paten- 
tissima, ramo primario imo paniculam dimidiam subaequante. 
Spieulae praecedentis, quacum formis intermediis conjuncta. 
F. guestphalica Boenningh. in Reichb. Fl. exe. 140°. — Ice. Reichenb. 
1548. — Exs. Weihe! Graes. XI n. 264 („valesiaca #*). — De F. guestphalica 
Reichb. exsice. conf. F. ovina sulcata subv. saxatilis. 
Distributio. Planta praesertim boreali-orientalis.. Subvar. « 
communis inRossia septentr. et media, Scandinavia, Dania, 
