32 
laeviusculae v. scaberulae, aristatae, arista plerumque glumam 
dimidiam superante. 
F. glauca y. crassifolia Gaud.! Fl. helv. I. 287. 
Hujus forma laevigata humilior, panieula breviore, spieulis late elliptieis: 
F. laevigata Clairv. Man. 24 (1811). — F. duriscula laevigata Gaud.! 
Agrost. I. 251 (1811). — F. glauca £. subalpina Gaud. Fl. helv. I. 287; 
(1828). — Ie. Reichenb. 1545. 
Forma cagiriensis: elatior, laminae crassitudine ultra 1,1 mm, longae. 
F. cagiriensis Timb.-Lagrave! in Bull. Soc. hist. nat. Toulouse III. 128 
(1869). 
Forma longifolia, foliis culmum aequantibus: F. longifolia Viviani! Ann. 
bot. 1, H. 145. — F. duriuscula c. longifolia Parl! Fl. it. I. 437. 
Forma ciliolata: ligula et margines superiores vaginae manifeste ciliolatae; 
vaginae interdum puberulae. 
Auctores nonnulli huc referunt praecedente Kochio (Syn. Fl. Germ.) „F. 
pungentem R. & Sch.“, quod prorsus falsum, quia ipsi Roem. & Schult. (Syst. 
Veget. II. 721) recte Kitaibelium auetorem eitant, F. pungens Kit. vero inter 
varietates F. variae Hke. pertinet. 
Specimina inter F. duriusculam 7 crassifoliam et ? genuinam medium 
tenentia multa vidi (e. gr. e. Delphinatu, Pedemontio ete.). 
Subvar. 9. durissima. Culmi 25—35 cm alti, robusti, 
angulati, laeves. Vaginae glabrae v. puberulae; ligulae manifeste 
ciliolatae; lJaminae crassissimae, (diam. 1,1 mm v. ultra), durissimae, 
glaucescentes, laevissimae, obtusiusculae. Panicula brevis (3>—D cm), 
lineari-oblonga, compacta, subspicaeformis, depauperata, rhachi 
ramisque scabris, ramis imis 3—4 spiculatis, brevibus, pedunculis 
crassiusculis. Spieulae late ellipticae v. oblongo- ellipticae magnae 
(9—10 mm 1g.), pallidae v. dilutissime variegatae; glumae fertiles 
6mm Ig., glabrae‘ v. ciliatae, scabrae, aristatae, arista glumam 
dimidiam aequantae v. subaequante. 
F. indigesta Gren. & Godı.! Fl. d. Fr. III. 573 non Boiss. El. p. 64. 
Magis constans videtur quam reliquae subvarietates. 
Distributio. Vulgaris in plerisque regionibus Europae oeciden- 
talis et australis, rarior in media, rarissima ut videtur in boreali 
et orientali. Desideratur hactenus in Graecia, Sicilia (ubi var. 
laevis ejus locum explet). — Vidi subvarietatem propriam angusta- 
tam (paniculae ramis abbreviatis) ex imperio Maroccano (ab Ibrahim 
lectam in herb. Boiss.). 
Subvar. ß.: Vulg. in Gallia tota, Italia superiore et media, 
Helvetia meridionali et oceidentali, Germania occidentali 
(Alsatia, Prov. rhenana, Baden, Württemberg, Palatinatu), „Belgio“, 
rarior et sparsa in Germania reliqua (Hercynia, Silesia), Hungaria 
