51 



mannelijke bloemen draagt, terwijl accessorisch onder 

 de eindbloem van de hoofdas en eveneens onder die aan de 

 assen der V, 2^ en 3^ orde vrouwelijke bloemen optreden. 

 Een belangwekkend verschijnsel, waarop ik nog 

 wil wijzen, is, dat de zaden, door geïsoleerde vrouwe- 

 lijke planten tengevolge van zelfbestuiving voortgebracht, 

 steeds bijna uitsluitend vrouwelijke planten geven. 

 Bitter ^) en STRASBURaER 2) deden deze ervaring op 

 met Mercurialis annua. Bij deze soort nam Stras- 

 BüRGER bovendien controleproeven. Geïsoleerde vrou- 

 welijke planten werden bestoven met stuifmeel van 

 mannelijke individuen. Uit de zaden ontstonden on- 

 geveer evenveel mannelijke als vrouwelijke exemplaren. 

 Werden dergelijke geïsoleerde vrouwelijke planten 

 bestoven met het stuifmeel, dat zij zelf in enkele 

 mannelijke bloemen voortbrachten, dan ontstonden bijna 

 uitsluitend vrouwelijke individuen uit de zaden; slechts 

 een enkel mannelijk exemplaar trad op. Toch waren 

 de omstandigheden in deze beide proeven gelijk. 

 Strasburger nam ook nog het volgende experiment. 

 Geïsoleerde vrouwelijke planten werden met vreemd 

 stuifmeel bestoven. Na het rijpen der vruchtjes werden 

 deze weggenomen en uitgezaaid en nam hij waar, dat 

 ongeveer evenveel mannelijke als vrouwelijke individuen 

 ontstonden. De moederplanten werden verder geïsoleerd 

 gehouden en brachten na eenigen tijd weer enkele 

 mannelijke bloemen voort, waardoor zelf bestuiving intrad. 

 De aldus gewonnen zaden gaven weer uitsluitend 

 vrouwelijke individuen. Bij Urtica dioica heeft 



1) Georg Bitter. Zur Frage der Geschlechtsbestimmung von Mercu- 

 rialis annua durch Isolation weihlicher Pflanzen.Bei; d. D. Bot. Ges., 1909. 

 ") 1. c. Zeitschr. f. Bot., 1909. 



4* 



