554 GnVMISfEAK. ObsERVATIO GEOPOariCA et oeconomica. 



OBSERVATIO GEOPONICA ET OECO^;O.MICA. 



rosloaquam examlnavimus , qua ratione in Brasilia gra- 

 mina dis[)ersa sint, docere jam , quomodo ct f[ua ratione ali- 

 quot eoruni in illa terra colantur et quein ad usum adhibean . 

 tur, necesse est. In qua re haec duo mihi proponenda pu- 

 tavi, prinium ut lectori monstrarem, quae eorum in illis ter- 

 ris esset cultura , deinde ut nonnullas adjicerem observa- 

 tiones , quae ad emendationem rei rusticae aut oeconomicae 

 pertinent. 



I. Maximus graminum usus in eo posilus est, quod Iio- 

 minibus et bestiis alimenta praebent , ideoque conveniet hoc 

 primun\ exponere alque incipere a Zea Mayde, cujus cul- 

 tura supra totam Brasiliam , ab iVequatore usque ad meridio- 

 nales imj)erii llnes , extensa est, 



Ilaud dubium est , quin Zea Mays planta sit vere amcri- 

 cana. Nam antiquissimi auctores, - qui hanc occidentalem or- 

 bis parlem ab Hisjjanis expugnatam nobis narrant , ut GAn/.i- 

 LOSA DE i.A VF.GA , nos ccrtiorcs faciunt , Autochlhonas tunc 

 temporis Maydem coluisse , ejus grana aut frixa aut in aqua, 

 lacte ac melle cocta aut placentae specie edisse , atque Perua- 

 nos expressum succum densando saccbarum quoddam nactos 

 esse, non secus ac ex fermentata decoctiane cerevisiam, quam 

 Cicha dicunt , compararent. Illas altas regiones juxta niag- 

 num lacuiu riticaca , ad (lucm montcs Chimboruzn ipso , ut 

 testis est pf.ivtlakdus, excellens peregrinator , altitudine su- 

 periores se tollunt, in quibus prisci spleudoris monumenta 

 primae americanae culturae incunabula indicare videntur, se- 

 des esse, unde primum istius utilis frumenti cultura supra 

 terras Scptcntrionem versus sitas ac Brasiliam sese ditfuderit, 

 vei'Osinule est. Haud quidem ignoro , plures esse scriptores 

 qui Zeam in Brasilia quoque crescere contenderint ; denuo 

 autem dicpndum mihi est , quod jani supra auimadverti , nec 

 me nec alium, quantum scio , botanicum, eam usque locorum 

 invenisse sponte crescentem. Haec planta etiam ex magnitu- 

 dine seminum moUitieque non ita comparata essc videtur, ut 

 iisdem modis, quibus [ilantarum semina dis[)ergi solent , scili- 

 cet vento , iluctibus autavibus, ex patria primitiva in caete- 

 ras Amerieae meridionalis regiones diffundi potuerit; namgra- 

 vius est semen , quau) ut venlo auferatur, et mollins , quam ut 

 aquae pertluviis germinandifacultatem conservet. atque aves ex 

 iisdem rationibus nec pennis nec gutture illud ditlere pos- 

 sunt. Lnde hominem fuisse , qui Z e a m in Brasiiia quoque 

 dissipaverit, statuimus, quamvis dici non possil , qua via ante 

 tempora longissima in Brasiliam venerit. — Hoc unum ob- 



