GrAMINEAK. ObsERVATIO GEOPOIVICA ET OECONOMIOA. 557"~ 



asservantur, donec servis sit tenipus , ut grana deterant. 

 CoUigendorum granOrum numerus vero vaUle diversus est, 

 prout loca granique varielas. Ma) s , quam Cadele vocant 

 seu minor species , niulto pauciora grana semper profert, 

 Gum ex uno grano modo unus culmus provenire solet ; in re- 

 gionibus sylvestribus Prov. Sebastianopolitanae semen vigin- 

 ties reddere , diximus : similis est numerus in Minarura pro- 

 vincia; sed niulto major in Bahia et provinciis septentriona- 

 libus. In vulgari specie producendi facultas Aequatorem ver- 

 sus magis magisque crescere videtur. In Serra do Mar 

 feracissimis agris provinciae S. Paiili^ Rio de Janeiro et me- 

 ridioualibus Minarum bona messis illa solum habetur, quae 

 centum et quinquaginta grana ex uno reddit: in Cainpis Goy^a- 

 tacates fertilitate iuclytis unum granum ducenta gignit; et in 

 Maranhdo et Pard messes fueruut, in quibus unum granum 

 ducenta et quinquaginta aut trecenta , immo etiam trecenta 

 et quinquaginta produxit ; multoque largiores ibi essent, nisi 

 simiarum, psittacorum aliorumque aviura agmina, nonnun> 

 quam etiam formicae, terrae fructus minuerent. Caeterum 

 haec planta a parvulis quoque insectis , ni fallor, tipulis , in- 

 vaditur, quae calamos pungunt; et collecta grana a Curculio- 

 nibus , Dermestibus et aliis scarabaeis eroduntur. Hi ini- 

 mici quodammodo proliiberi ita possunt, ut spadices una 

 cum granis in spathis juxta fumum vel in loco aeri plane ex- 

 posito suspendantur , quod quidem in parva totius messis 

 parte solum adhiberi possit. Interdum granicula etiam morbo 

 uredinis nigri occupantur, si gravior aestus simul cura im- 

 bribus diutius ingruit , aut agricola stagnantibus aquis efflu- 

 via dare negligit. Formicas plantam aggressas igne, fumo 

 vel aqua delere necesse est. Ut aves , simiae aliaeque ferae 

 fugentur , seduli rustici excubias agendas , ignes noctu in- 

 cendendos aut manducos crepitantes statuendos curant. 



In emendata Zeae cultura imprimis aratri inductio poni- 

 tur , quod magno cum compendio et lemporis et ojjerarum ad 

 serendum sulcos agere possit. Verum dolendum est, modo 

 passim hoc utile instrumentum in provinciis meridionalibus 

 inusuesse, ubi facilius quidem adhiberi potest, quod so- 

 4um minus inaequale totque truncis et radicibus non putre- 

 factis non perstrictum est , quam in agris sylvarum primae 

 exstirpatione partis. Aratrum Maydi colendae utilius esset 

 quam caeteris Cerealibus , quod illius longiores radices altius 

 solum exigiint. Magnam utilitatem etiam , praeserlim in ste- 

 rilioribus plagis , quales in Minas et omnino in canq)is siccis- 

 que sylvis Calingas inveniuntur, in adquirenda Zea ster- 

 coratio aiferret ; multas enim regiones hoc utile frumentum 

 adhuc non gignere constat , proptereaquod incolarum inertia 

 solum stercoratione et novalione praeparare neglexit. Cala- 



