5 



Yen der planten en het rangschikken in een bepaald 

 systeem is de Systematiek. Eenwenlang lieeft deze sys- 

 tematiek den hooldschotel voor den botanicus nitge- 

 maakt en al lieeft men reeds in de 17*^ en 18e eenw 

 getracLt ook den anatomisclien bouw en de levensver- 

 riclitingen der plauten te zien en te verklaren, toch dag- 

 teekent de ontwikkeling der plantenkunde in deze ricli- 

 tingen nit de 2e helft van onze eeuw en vooral op het 

 gebied der levensverriclitingen en der biologie nit den 

 allerlaatsten tijd* 



Even noodzakelijk als het was aan alle planten be- 

 paalde namen te geven^ was het bij de beschrijving der 

 plantendeelen^ ' van stam^ wortel, bladeren^ bloemen^ 

 vruchten^ in het kort van de geringste onderdeelen der 

 plant, noodig voor ieder onderdeel een naam vast te 

 stellen, die voor ieder geleerde, van welken landaard hy 

 ook zij, verstaanbaar is. Daarvoor koos men weder het 

 latijn, dat toch eenwenlang de taal der geleerden is 

 geweest en eerst in deze eenw bij het hooger philoso- 

 phisch onderwijs door de landstaal is vervangen. 



De beschrijving van alle deelen der plant, onder vol- 

 komen jniste, wetenschappelijke termen, is derhalve eene 

 onontbeerlijke hulpwetenschap der systematiek. 



Deze hnlpwetenschap heet: Vormleek of Morpholo- 

 GiEj ook wel Okoanographie. 



In vele leerboeken is eene te groote plaats ingeruimd 

 aande vormleer, een nit den aard der zaak zoowel voor 

 leeken als voor aanstaande wetenschappelijke mannen 

 droogen weinig belang inboezemendleervak; gelukkigis dit 

 met de ontwikkeling van andere takken der planteaknn- 

 de anders geworden. Toch is het voor iederen beoefenaar 



der plantenknnde noodig zich volkomen rekenschap te 

 geven van alle onderdeelen der plant, want op dezen 

 grondslag alleen kan hij voortbonwen. 



Vormleer en een weinig systematiek moeten eerst 

 worden geleerd v66r men in staat is de inwendige samen- 

 stelling der plant te begrijpen en de levensverrichtingen der 

 plantenorganen in al hare volmaaktheid te bewondereu. 



