26 



de meeste bloeuien manlijk, enkelen vrouwelyk. De as- 

 sambloemen noemt men tweesladdkjy de klapperbloeinen 

 eenslachtig of beter manlij'k en vrotiwelijk 



Zulke ^enslachtige bloemen knnnen op eene plant ver- 

 eenigd zijn of wel de eene plant draagt uitsluiteud 

 manlijke, de'andere uitsluitend vronwelijke bloemen. 



In het eerste geval worden zij eSnhiiizige planten^ in het 

 laatste tweehuizige planten genoemd. 



De siwaleih of lontarpalm (pL II G-— L.) is een goed 

 voorbeeld yan eene tweebuizige plant. leder inlander kan 

 ubeide individuen aanwijzen^ omdat bebulve bet geslacbt 

 der bloeinen ook de vorm der kruin en de oppervdakte 

 van den stam bij de geslacbten verscbilt. 



Eecapituleeren wij de belangrijkste rerschillen tasschen 

 assam djawa en kalapay voor zooverre zij tevens bet 

 typiscbe onderscbeid vormen tusscben Monocotjlen en 

 Dicotylen- 



De monocotylen (eenzaadlobbige planten) bezitten een 

 zaadlob, vormen instede van een enkelen, vele wortels, die 

 zicb ieder kunnen vertakken; in de bloemen is het getal 

 drie^ op kleine nitzonderingen na, constant. 



De dicotylen ( tweezaadlobbige planten) bebben twee 

 zaadlobben^ vormen een enkelen wortel^ die reeds in de 

 kiem als worteltje aangelegd was en zicb later berbaal- 

 delijk vertakt; de bloemdeelen zijn 4- of 5- tallig^ boogst 

 zelden 3- of 6-taliiof. 



In het bovenstaande komen nog eenige uitdrukkingen 

 voor, die opbeldering vereischen. Nn eens sprak ik van 

 deelen^ dan weder van organen; beide uitdrukkingen zijn 

 by planten in zwang. Spreekt men over den vorm van een 

 blad of Stengel^ dan gebruikt men den term: ^planten- 

 deel; bescbouwt men het blad of de wortel als ouderdeel 

 eener levende plant in verband met de funetien^ die z:y 

 verricbten of bet doel, waarvoor zij bestaan^ dan is de 

 naam: orgaan op zijn plaats. 



In de vormleer spreekt men dns van deelen^ in de phy- 

 siologic van organen. Dikwijls is de functie zoodanig ver- 



