37 



de reclitsclie eel is geopend en bezig haren inhoud te 

 ontlasten. 



Het blijkt nu, dat ieder deeltje zich afrondt en twee 

 fijne zweepvormige aaiihangsels bezit^ die zeer snel been 

 en weer trillen en daardoor ook aan bet gebeel bewe- 

 ging mededeelen. Ieder deeltje is eene spore en wordt 



wegens de eigenaardige beweging, zwermspore genoemd. 

 Zulk eene zwermspore bestaat gebeel uit protoplasma, 



een celwand is uiet waar te nemen; tocb leeft zij en is 

 even goed eene eel als elke andere, die wel een celwand 

 bezit. Men noemt zulke cellen naahte cellen of naalcte 

 protoplasten. 



Na korter of langer tijd te bebben rondgezwermd, 

 wordt de beweging dezer zwermsporen langzamer en houdt 

 eindelijk gebeel op, de zweepvormige trilharen of cilien 

 worden ingetrokken en de protoplast zet rondom een 



celwand af; daarna groeit uit deze eel eene nieuwe 

 Achlya^ die op baar benrt zwermsporen voortbrengt. 



De protoplast vormt bier den celwand, doordat bg 

 aan zyn omtrek de stoffen afscbeidt^ waaruit de celwand 

 wordt opgebouwd. En zoo is bet geval met alle cellen 

 ook met de weefselcellen; steeds is bet de protoplast, 

 die 't eerst ontstaat en die bet aanzijn scbenkt aan den 

 celwand en direct of indirect aan alle andere bestand- 

 deelen, die in de cellen kunnen voorkomen. 



Protoplasten zijn dus de bron van bet levenj alleen 

 door bnnne werkzaambeid wordt direct of indirect het 

 plantenlicbaam, zoowel van den 6dncelligen wier als van 

 een bemelboogen rassamala-hoomy opgebouwd. 



Zonder protoplast geen leven; daarom zijn cellen, die 

 bun protoplast verloren bebben, organiscb dood; zij kun- 

 nen zelve geene verandering meer ondergaan en, al blijven 

 zi] ook zeer nuttig voor bet leven van bet gebeel, tocb 

 brengen zij niets meer voort, waarvan andere plantendee- 

 len kunnen worden gevormd. 



Protoplasma, Sedert wij weten, dat de cellen protoplasma 

 bevatten (1840j is onze kennis van deze stof wel voUediger 

 geworden, maar nog verre van volkomen. 



