47 



het grootste gedeelte der kleuren, rood, paars^ hlauw en 

 geel van bloemen en vruchteu komt in opgelosten toestand 

 in liet celvoclit voor. 



V^^ste stoffen, die in het celvocht worden aangetroffen^ 

 zijn : zetmeel, kleurstoflich men en Tcristalle^i^ temijl in vele 

 vette zaden oliedroppels voorkomen. 



Zetmeel komt zeer algemeen iu de cellen voor. Wij 

 tennen zetmeel het beste door die plantendeelen, welker 

 cellen met zetmeel overvuld zijn en die dienen als reserve- 

 voedselj nl. de zaden. vleezige wortels, knollen en bollen. 

 Een groot aantal dezer plantendeelen wordt juist om het 

 groote zetmeelgehalte door den mensch als voedsel genut- 

 tigd bijv. graneuy aardappels^ vele hentang- en oehi'soorten, 

 soewohy seniehj Jcemhil% Jceiella e. a., die in Indie worden 



gegeten. 



De zetmeelkorrels hebben verschillende vormen ; de mees- 



t en zijn afgerond, enkelen hebben ^^n of meer platte vlak- 



ken. Zij bestaan nit afwisselende waterrijke enwaterarme, 



concentrische lagen, in wier centrum een duidelijk herken- 



baar vlekje, het hernvleJcjey aanwezig is. Aan den vorm der 



korrels en van het kernvlekje^ alsook aan de ligging 



der lagen herkent men de zetmeelsoorten van verschillende 

 planten, 



PL V. A. 1 Haverzetmeel, veelhoekig^ tot een samen- 



gestelden korrel vereenigd, 



ff 2 Eijstkorrelsj eveneens samengesteld 



ff 3 Djagongzetmeel, veelhoekig. 



tf 4} Arrowroot-zetmeel. 



tf 5 Zetmeel nit pisangvruchten. 



tr 6 Zetmeel van Jcoenjit, 



De zetmeelkorrels ontstaan in de bladgroenkorrels 

 der groene cellen* In de groote voorraadschuren van 

 reservevoedsel: knollen, bollen, vleezige wortels enz., 

 wordt het zetmeel gevormd door bijzondere organen van 

 den protoplast, die den naam van amyloplas ten of zetmeel- 

 vormers dragen. Zij worden door het protoplasma ge- 

 vormd, blijven daarin liggen en volgen de bewegingen 

 daarvan. Zij zijn rond of spoelvormig [pL V. EE.] en 



