165 



w 



leden. Hetgeen wij van den pisang zien zijn de groote 

 bladeren en de reusachtige, soms 3 en 4 Meters lange, 

 bladscheeden^ welke op breede basis even onder of boven 

 den grond, dicht na elkaar zijn ingeplant: zij omsluiten 

 elkaar bijna geheel en vormen te zamen een valschen stam. 

 Eerst wanneer de pisang gaat bloeien onistaat midden 

 in den koker van bladscbeeden eene lang: jreleede as. 



De pisang vormt knoppen dicht bij den grond, maar deze 

 knoppen scbieten wortel en leven spoedig zelfstandig, 

 omdat de moederplant na de vrachtvorining afsterft. 



Afwisselende korte en lange leden vindt men bij Icata- 

 pang (pi. IX. K) en hapoh. De regelmatige afwisseling 

 van korte en lange leden veroorzaakt den zeer eigenaar- 

 disfen vorm der kruin van beide boomen. 



De Stengel kan rolrondy vierhanty driehanty glad^ ge- 

 sleufd of gestreept zijn. 



Stammen zijn min of meer coniscb, omdat zij aan de 

 basis nit oudere deelen bestaan^ die dns langer in dikte 

 gegroeid zijn. 



Bij boomvarens en het meerendeel der monocotylen, 

 die geen cambialen dikte-groei hebben, ontbreekt ook 

 de znilvorm. De klapper- en pinangstammen zijn, op een 

 klein gedeelte na^ zuiver cilindriseb. leder klapperblad 

 heeft eene basis, die even breed moet zijn als de stam; 

 van af de kieming: neemt de stam met ieder nieuw blad 

 geregeld in omvang toe, tot een zeker maximum is bereikt; 

 daarna neemt hij af, totdat de stam zijne normale dikte 

 heeft. Gedurende de eerste periode is de groei uiterst 

 langzaam en ontstaat een bnikvormig afgerond stamdeel 

 (pi. II, A), dat ten deele in den grond is verborgen. 



De hnoopen zijn bij hemhang poeTcoel ampat^ Polygonum^ 

 Commelinay Maranta en enkele anderen veel dikker dan 

 de leden. Znlke Stengels noemt men Jcnoopig* 



Holle 



andere grassen. 



bij vele Cokpositae, djarah enz. Het hoi zijn is bespa- 

 ringvan arbeid^ want de stevige. met sclerenchymkokers 

 omgeven yaatbtmdels geveu yoldoende stevigheid aan 



