293 



Oypriped 



die bij andere orchideeen steriel zijn, juist vruchtbaar en 

 klein (D. 2. c)^ terwijl de derde meeldraad daartusschcn 

 groot is, eene schildvormige^ bloembladaclitige gedaante 

 bezit en in de bloemen dadelijk in het oog valt (D. 2, h). 

 Men neemt aan, dat er oorsproakelijk 3 stempels aan-r 

 wezig waren, waarvan er ^en, de bovenste, doorgaans is 

 vervormdtot bet zoogen^^mde rostelluniy waarvan een vlie- 

 zig gedeelte de klieren der poUinien als een zakje omgeeft. 

 De beide andere met elkaar vergroeide stempels verricbten 

 de normale functie. Bij Platanthera (XXXVI. C, 2, 3) zitten 

 de beide pollinia c nog in de zakjes van het rostellum h; 

 daaronder bevinden zicb de beide andere stempels % i. 

 Bij Dendrobium (XXXV. A. 4, 5) is s bet rostellum, ter 

 wijl de toegang tot den eierstok door den stempel e is 

 gesloten. 



De klier der pollinia moet zicb becbten aan het lichaam 

 van bet bestnivende insect, Zoolang deze klier in bet 

 zakje is verborgen kan dit niet gescbieden. Nu bebben 

 deze zakjes de eigensebap om naar bniten te kunnen 

 omslaan^ maar naar binnen nooit. 



De Vandals zyn uitmuntende voorbeelden om dit toe 

 te licbten. Fig. B. 3 is bet profiel van bloem B. 2. pi. XXXV; 

 zij bezit een labellum a^ dat bijzonder gescbikt is voor 

 aanlegplaats. Een insect van gescbikte grootte, dat zicb op 

 dit donker gekleurde lipje neerzet en de bonig in de spoor 

 wil zoeken, strijkt met zijn kop langs den onderkant van 

 c, het met rostellum bedekte helmknopje, maar opent dit 

 niet. Vreemd stuifmeel passeert echter en wordt op den 



stempel e afgezet. 



Zoodra het insect zicb terugtrekt, blijft bet haken 

 tegen c, wipt het rostellum op, raakt de klier der pol- 

 linia aan en neemt beiden mede. Met eene potloodpunt 

 kan men bij deze en andere orchideeen de werking van 

 het rostellum nagaan (zie figuur). Bij de doorsneden 

 van Dendrobium (XXXV fig. A. 4 en 5j komt deze in- 

 richting goed nit; in dit geval wordt echter het geheele 

 helmhokje opgelicht, zoodra een uitgaand insect in de 



