294 



richting es, lansfs s schnift en daardoor het hokje c in den 



stand A. 5 bren<jt. Deze doorsnede doet tevens zien hoe 

 de pollinia op den sterk klevenden stempel e worden af- 

 gezet. In hoofdzaak geschiedt de bestaivingop deze wijze, 

 hoewel met oneindig vele^ kleine afwykiagen en v^orm- 

 verschillen, bij de ons bekende orcbideeen. 



Vlinders zijn bij uitnemendheid gescbikt voor de bestui- 

 ving van orcbideeen. die lange sporen bezitten, want al 

 zijn deze klein bij de meeste, door tnij afgebeelde soorten, 

 bij velen^ o. a. bij Platanthera Susannae (XXXVI. fig. C. 2 . f ), 

 zijn zij bijzonder lang en slecbts vlinders met een langen 

 znig5nnit kunnen de punt der spoor bereiken om haar 



I 



van honig te ontlasten. 



Het hangt gebeel van den vorra der bloem en van het 

 correspondeerende insect af, op welk deel van hot lichaam 

 de pollinia vastkleven; pi. XXXV. fig. E stelt een insect 

 voor, dat vele bloemen van Orchis heeft bezocht en vele 

 stnifmeelklompjes aan zijn zuigsnuH draagt. In fig- D. 1 

 en D. 2 is een insect voorgesteld, dat de pollinia op de 

 oogen draagt, D. 1 kort na de opname, D. 2 lets later. 

 De pollinia^ die dus eerst recht vooruit staan, zijn la- 

 ter naar beneden onigebogen, wat goed is, omdat dan 

 de pollinia in aanraking kunnen kon^en met den stem- 

 pel en daaraan blijven vastkleven ; bleven de pollinia 

 in den stand D. 1, dan zouden zij in andere bloemen 

 steeds tegen de helrnknopjes stuiten en niet tegen den 

 lager liggenden sterapel. 



Hiermede is m. i. voldoende gezegd over de bewonderens- 

 waardige inrichtingen voor kruisbevrnchting der orchi- 

 deeen; men vergete echter niet, dat nit den grooten voor- 

 raad feiten door mij slechts een enkelen greep is gedaan; 

 zij, die hieromtrent meer wenschen te weten, kunnen de 

 vele vrerken over orchideeen naslaan; vooral DAitwiNs 

 //Fertilisation of Orchids'' is aan te bevelen. 



De AscLEFiADACEAE, waartoe eenige javaansche soorten 

 behooren, bezitten evenals de orchideeen pollinia, maar 

 zonder klier. De stempel is breed, doorgaans vijthoekig ea 

 Scheldt aan den rand of aan de hoeken een vocht af. 



