341 



XXII 



XLIV 



doeJcoe en mangistan is juist dat gedeelte, wat wij eten. 

 De donkerroode, in slippen verdeelde zaadmantel, dia 

 het pala-zaad {-pi, XLII. T) omgeeffc, wordt als krnider^" 

 gebruikt {foelie^ Ttembang pala ofdjangli). Klein en ontoerei- 

 kend om het zaadgeheel te omhullen zijn de zaadmantels 



van Tcassoemba Ming (pi. XLIV. R)^ Turnera (K), dawon Icopo^ 



leopo en van sommige Commelinaceae en Zhtgibeeaceae. 



De Acanthaceae ontleenen hun naam aan een liaak- 

 vormig aanliangsel der zaden (een verhard en achterbly- 

 vend gedeelte van de navelstreng). 



Het MemdeTcsel is een duidelijk omschreven gedeelte van 

 de zaadhnid, gelegen dicht bij den top van bet worteltje, 

 dat bij de kieming dit stukje evenals een deksel oplicht, 



Bij de palmen komen op die plaats weekere gedeelten 

 voor, waardoor de wortel en de kiem been groeit. Op 

 den top van iedere Mapper vindt men drie zulke ga- 

 ten; bij siwalen heett ieder der 3 zaden eener vrucht 

 ^^ne opening, 



De zaadkern bestaat 5f nitsluitend nit kiem 5f nit kiem 

 en kiemvrit ; vandaar de verdeelnig in hiemwitlooze en 

 Memwithoudende zaden. 



Wat de beteekenis is van bet reserve-voedsel, dai in 

 de zaadlobben der kiem of in bet kiemwifc is opgeschnnrd, 

 zagen wij reeds in boofdstuk lY. 0ns rest alleen eene 

 nadere bescbouwing dezer deelen. 



Kiemv^itloos zijn de zaden der peulvruchten (pi. XLIV- 

 P), djeroehs, Acanthaceae, Clusiaceae^ ramhoetan e- v. a. 



Het kiemwit wordt onderscbeiden in hinnenTeiemwit, 

 dat binnen den kiemzak wordt gevormdj en bet huiten- 

 Tciemwii, wanneer bet kernweefsel buiten den kiemzak 

 gevuld is met reservestoffen 



Zeer vele zaden bezitten binnen-kiem^vit; naar verbouding 

 zijn de zaadlobben bij deze zaden klein en weinig vleezig; 

 pangi (N), hassoemha Ming (E), dalimah (M), Solanaceae 

 (S), Capparidaceae (T), grassen (pb XLI. A, B) enz enz. 



In boogst enkele gevallen komt^ naast een klein binnen- 

 kiemwit, veel bniten-kiftmwit voor. 



