HOOrDSTUK XVIL 



Bewegingsverschijnselen* 



Omdat wij bij levende wezens onder beweging doorgaans 

 verplaatsing van het individu in de ruimte verstaan, 

 meenen wij allicht, dat planten zich niet kunnen be- 



weoren. 



We] is waar kunnen de meeste der ons bekende plan- 

 ten zicli niet willekeurig bewegen en zijn gebonden aan 

 de pliiats^ waar zij kiemden of warden geplant, maar toch 

 kan men aan enkele lagere planten eene beweging, die 

 den indruk maakt van willekeurig te zijn, niet ontzeg- 

 gen. Al is het dan ook geen dierlijk verstand of instinct, 

 dat deze bewegingen bestuurt, toch behoeft men de bac- 

 terien en Diatomee'en slechts door het microscoop gade te 

 slaan, om zicli te overtuigen^ dat deze planten zich op 

 geheel analoge wijze bewegen als infusorien en dergelijke 

 lagere dieren. 



Daarentegen zijn er onder de lagere dieren vele soorten, 

 die willekenrige beweging missen en evenals planten aan 

 plaats gebonden zijn. Ik herinner slecht aan de polypen, 

 die de koraalriffen en koraaleilanden vormen en slechts 

 Foraminifereny die krijtbergen opbouwen. Ook hebben 

 vele planten, al zijn ze ook zelf aan plaats gebonden, de 

 gave om hare nakomelingen te verplaatsen naar streken, 

 waar de levensomstandigjheden gunstiger zijn. Vele planten 



kruipen over den grond, auderen zenden kruipende takken 

 (uitloopers) uit; weer anderen verplaatsen zich onder den 

 grond met wortelstokken, die vooral bij de Equisetums 

 {paardenstaarten ) en grassen groote afstanden kunnen 



doorgroeien. In *t kort enkele planten zijn niet z66 ge- 



