392 



bonden aan plaats, als men. oppervlakkig zou meeneu. 

 Maar ook eene normal e plant, welke de standplaats, 

 die zij eenmaal heeffc ingenomen, niet willekeurig kan 

 verlaten, maakt bewegin gen met hare deelen, met hare 

 organen. 



Hoe verwonderlyk doelmatig en snel zijn b. v. niet de 

 bewegingen^ die wij bij de insectenetende planten waar- 

 namen. 



In dit hootdstnk stel ik my voor, al is het dan ook 

 zeer beknopt, de aandacht te vestigen op vele dezer be- 

 wegingsverschijnselen, welke door den leek weinig wor- 

 den opgeiaerkt. 



Beweging der 'protopldsten. 



In het hoofdstuk der physiologie hebben wij geleerd, 

 dat levend protoplasma zich beweegt; wij zien in eene 

 levende eel wandstandig protoplasma en protoplasma-armp- 

 iesy welke twee soorten van bewegingen vertoonen, rofafie 

 en circulatie (vergelijk pag. 39). 



Ook hebben wij reeds gewag gemaakt van de beweging 

 der bladgroenkorrels onder den invloed van het zon- 

 licht (pag. 234). 



Amoehoide beweging komt voor bij de Myxamoehen en 

 plasmcdien der Myxomycetek ( slijmzwammen), die uit vorm- 

 loos protoplasma bestaan ; deze beweging gelijkt zeer 

 op die van enkele lagere dieren, de amoeT)e7i. 



Eene andere vorm van beweging is de schuitheweging^ 

 welke een paar wiersoorten, de Oscillarien of slingerwieren 

 en de Diatomaeeae oi Mezelwiereuy in staat stelt eigenaardige 

 bewegingen te maken; de eersten bewegen zich omdat zg 

 met het eene niteinde aan eenig voorwerp vastgehecht 

 zijn, evenals een slinger been en weer; de Diatomaceae 

 bewegen zich geheel vrij voor- en achterwaarts. 



De oorzaak dezer beweging is gelegen in het proto- 

 plasma, dat voor een klein gedeelte buiten de cellen 

 treedt en daar bewegingen maakt, die met rotatie en cir- 

 culatie overeenkomen. Ligt nn zulk eene plant tegen 

 eenig voorwerp aan, dan verplaatst zij zich door middel 

 yan het bewegelijke, uitwendige protoplasma daar langs. 



