434 



fig. J een jetigdige lycopodium, nog verbonden met het 



prothallium, 



Hoewel van geheel anderen vorm, draagt dit prothallinm, 

 evenals dat der varens, de sexueele organen; het bezit 

 bladgroen, is met wortelbaren in den grond beyestigd en 

 voorziet gedurende geruimen tijd in alle levensbehoeften 

 van de jonge plant. Later, zoodra de vegetatieve ge- 

 neratie wortels beeft gevormd en in staat is zicb zelf te 

 voeden, sterft bet protballium af. 



Op pi. Ill fig. H en J zijn een paar lycopodiums met 

 hunne sporangien afgebeeld 



Bij de Equisetums ontmoeten wij dezelfde verscbijnse- 

 len^ met dit onderscheid^ dat de sporen, waaraan wij geene 

 verscbillen kunnen waarnemen, feitelijk als manlijke en 

 vrouwelijke sporen moeten worden bescbonwd, omdat zij 

 6f protballia voortbrengen, die nitsluitend arcbegonien 

 dragen, 6f wel zoodanige, die nitsluitend antberidien voort- 

 brengen. 



Deze protballia zijn derbalve iwee-Tiuizig evenals som- 

 mige mossen dit zijn. 



Al deze planten^ varens, Lycopodiums en Equisetums 

 onderscbeiden zicb van de mossen^ doordat de geslacbtelijke 

 generatie klein is en zeer kort leeft, terwijl de geslacbts- 

 looze generatie flink en groot is en zelfs^ bij de boom- 

 varens, reusaebtige afmetingen aanneemt. Vergeleken met 

 de mosplant is bij deze vaatcryptogamen de sexueele 

 generatie in grootte en levensduur acbteruitgegaan. 



Vele lycopodiums komen op Java voor^ sommigen zijn 

 al onder onze sierplanten opgenomen* 



Marsilia. 



Dat de sporen tweeerlei protballia voortbrengen is nog 

 sterker geprononceerd bij Marsilia, waarvan eene soort 

 [M. quadrifolia] zeer algemeen op Java, langs beekjes, 

 op rijstvelden en in rawa's voorkomt en als dawon se- 

 7nandi bekend is [pi. III. K], 



Deze planten vormen vrucbten, waarbinnen vele sporan- 

 gien besloten zijn. Het grootste gedeelto dezer sporan- 



