66 DE BASILICIS LIBRI III. 



« Nobilibus vcro, qui honores niagistratusque gerendo praestare debent 

 » offiria civibus, facienda sunt veslibula regalia, alta atria et peristylia 

 n amplissilua, silvae arabulationesque laxiores ad decorem majestatis per- 

 » fectae : praeterea bibliothecae, pinacolhecae, basilicae, non dissimili modo 

 » qiiam publicorum operiim magnificentia comparatae, quod in domibus eorum 

 » saepius et pubb'ca consilia et privata judicia , arbitriaqne conficiuntur. » 

 Huius inodi basibcas in palatio Doniitiani Roniae et in villa Gordiano- 

 rum in via Praenestina' fuisse, narrant Plutarchus, Popl., 15, bis verbis : 

 'O udvzot âaufixacci zoxt KaTiiTcoXiou T/jv TroAuriXciay, si filav eî^EV èv oiitt'a Aofjiczia- 

 voïi aToàv r, /5aOiXix.>]V , ■/) Çioàcaielov >) 7raXXaxii3à)V JiaiTov, o'icv iozi To "keyày.tvov ^Tiyxp- 

 U.OU Ttpàç Tov aatSTOV ' « Où œiAavSjSUTtoç TÙ y iaa systi vôaov ' yaipsiq Stêoi/i;. » Toioûzcv 

 àv Tc îtpôç As^Tiavôv ikitv Tzpcrri-jfP-ri ' Oia. twe[5Yiç ovâï (fàôziixoç rv y ifjai ' ey^stç, véiov ' 

 Xatpsiç olY.oS(ip.ùv, et Julius Capitolinus, Vil. Gurd., 52, bis verbis : « Donius 

 Gordianorum etiam nunc exstat, quant iste Gordianus pulcerrime exor- 

 navit, et villa eorum in via Praenestina, ducentas columnas uno péristyle 

 habens, quarum LCarysteae, L Claudianae, L Synnades, LNumidicae pari 

 mensura sunt, in qua basilicae centenariae ^ très, caetera huic operi conve- 

 nientia, et tbermae, quales praeter urbem ut tune nusquam in orbe ter- 

 rarum. » 



§ IV. — De basilicis vinariis. 



Postremo loco miram vocis basilicae notionem afferre liceat, quam solus 

 Palladius Rutilius, De re ritst., I, 18, bis verbis servavit : « Cellam vina- 

 riam debemus haltère oppositani frigidani sic dispositam, ut basilicae ipsius 

 forma calcatoriura loco habeat altiore constructum, ad quod inter duos 

 lacus (bassins), qui ad excipienda vina hic inde depressa sint, gradibus 

 tribus fere ascendatur. » Ipsius loci natura docet, basilicam hoc loco in- 



' Ruinae villae Gordianorum hodie Tor dei Schiavi, vid. Neue rom. Bricfe, I, pag. i9; coll., 

 II , pag. 230. 



* Basilicam centenariam fuisse basilicam centum columnarum doceniur his verbis Pomp. Laeli 

 R. , Bist. comp. (le inip. Philippi : « Liidis saocularibus — llieatrum Ponipeii arsit et ei propin- 

 quum Ilecatoslylon , centum columnarum in campo Martio opus : Centenariam porticum appel- 

 labant. » 



