DE BASiLICIS LIBRI III. 75" 



c. Chalcidica longis parielibus adjecla fuisse ; 



d. Adituiu maximum necessario iu brevi latere basilicarum fuisse; 



e. Basilicas poiticibus carentes unquam exslilisse; 



f. Basilicas nounullas lecti expertes fuisse. 



Deiude auleni contendo , tectum mediano spatio impositum basilicis ita 

 proprium fuisse, ut hoc uuo maxime a leliquis porticibus distiuguerentur. 



Quae omnia quo inagis a vulgaii sentenlia recedunl, eo intentius id 

 mihi agendum esse intelligo, ut et senlentiam a me proposilam certis ai- 

 gumentis stabiliam, et adveisariorum argumenta refutem. 



II. Ac prinmm quidem, quod exediam seu apsidem necessariam basi- 

 licarum partem fuisse vulgo existimant, id tribus potissimum nititur argu- 

 menlis, ptimuin quod veteres basilicae, quae juri dicundo destinatae essent, 

 apside seu exedra, id est loco secluso, quo judices considenles uteientur, 

 ne a multitudine lurbarentur, carere non potuisse creduntur; deindc , quod 

 christianas quoque basilicas, quas illi ad velerum basilicarum exemplum 

 exslructas esse putant, apside seu exedra seu tribunali instructas esse con- 

 stat; deniquc, quod et Ulpia vel Aemilia et Constantiniana basilica exedris 

 ornatae fuisse dicuntur. 



1. a. Ex his quod primo loco positum est argumentum bac duplici re 

 inlirmatur, quod basilicae neque juri dicundo exstructae fuisse, neque si 

 fuissent, idcirco exedra videntur indiguisse. Elenim Vitruvius, quem solum 

 ex omnibus scriptoribus de fine basilicarum dixissc reperio, non lam lili- 

 gantibus atque ambulantibus quam ncijutianlibus basilicas exslructas esse , 

 docet his verbis (lib. V, 1, g i) : « Basilicarum loca adjuncta foris quam 

 calidissimis partibus oportel conslitui, ut per hiemem sine molestia tein- 

 pestatum se conferre in cas nqjotialores possint, » et alio loco (g 8) : « Uti, 

 (jui apud magislratus slarent, negotianles in basilica ne impediront. » 

 Postremo his verbis (g 5) : « Uti supra basilicae contignationeni ambu- 

 lantes ab ncfiolkldrihiis (\n inferiore l)asilicae parle versantibus) ne conspi- 

 <iantur. » Quae quidem vcrba elsi aperle docent, Yitruvium in exstruen- 

 dis basilicis negotialorum aut unice aut certe praecipue rationem habitam 

 esse dixisse, tamen ita explicari soient ab adversariis, ut oblongum qui- 

 dem basilicae spatium mercaloribus, apsidem vero sivc exedram litiganli- 

 TOME XXI. 10 



