74 DE BASILICIS LIBRI III. 



Lus Jestinalam fuisse dicant, quarum quidcm parlium priorem a Vitruvio 

 solaui desriiptaiu , posleriorem neglcctam esse existiniant. At nemo non 

 vidct, Viliuviuni, quum secundarium, quem putant, basilicarum fineni 

 distincte perscripsisset , priniarium, quem dicunt, finem multo minus né- 

 gligera potuisse. Uti enim in teniplis peripteris ambulationem circa cellam 

 iiunquam doscripsil, quin ipsam ccllam, quippe priniariam templorum 

 paitem anlea definivisset, ila etiani in basilicis desciibcndis exodiam et 

 litigantes profeoto non omisisset, si veium esset, quod iUi volunt, judicii 

 exercendi causa basilicas exslructas esse. Itaque jure statuere videniur, 

 quem Vitruvius commemoravit basilicarum finem, eum priniarium fuisse. 

 Quae sentonlia etiani aliis duobus argumentis conflrniari videtur, altero 

 quidem hoc, quod nullani basilicam soli juri dicundo, unani autem, Ar- 

 gentariam dico (Urlichs d. rôm. Topogr. , in Leipz., pag. 70), soli mcrcatui 

 destinatani fuisse novimus; altero autem hoc, quod basilicae, quas im- 

 priniis juri dicundo exslructas fuisse censent, subselliis, in quibus liti- 

 gantes considèrent, caruisse reperiantur. Etenim M. Seneca in praef., 

 lib. IV, Controv. ', et Quinctil., J. 0. X, 6, 18 ^, memoriae prodiderunl , 

 Porcium Latronem in foro causam acturum , quum loci insolentia pertur- 

 batus esset, impense petiisse, xiûjtidicium et subsellia e foro in basilicam trans- 

 feirentur. Quae autem juri dicundo exstructa fuisse dicuntur aedificia, ea 

 subselliis, in quibus sederent litigantes, carere vix potuerunt. Celerum si 

 vera esset, quam nunc impugno, sententia, ctiam niirari licerel, quod 

 quum jaui in Ciceronis tempore ad minimum quatuor basilicae, Porcia, 

 Aemilia, Sempronia et Opimia in latcre vel in vicinia fori exstructae 

 essent, tamen neque Cicero neque alius quisquam ex ejus aequalibus in 

 basilica causam egisse narratur, sed in foro, et tribunalia lignea et sub- 



' Sen., /» praef., lib. IV, Conlrov., « narrratur — declamatoriac vii-liitis Latronem Porciiini 

 iinicum excniplum, cum pro reo in Hispania, Ruslico Porcio propinqiio sno, diceret, usque eo 

 esse confiisum, ut a soloecisiiio ineipcret, nec ante potuisse conlliniaii , tcctum ac parietes dcsi- 

 der.-iutcm, quam inipelravit, ut judiciutn ex foro in l)asilicam transfcrrctur. » 



- Quinct., J. 0., X, 5, tS ; « Quod accidisse eliam Portio Latroni traditur, ut cum ei causa in 

 foro esset orauda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. » 



^ Cf. .\scon, in praef. ad Cic. Orat. pro MUone : « Populus— corpus Clodii in curiara intulit cre- 

 iiiavitquc subselliis et tribunalibus et mensis et codicibus librariorum (in foro inventis). » Cicer., 



