DE BASILICIS LIBRI III. 7^ 



sellia fuisse dicuntur^. Quod autem ad Plinii ep. VI, 3ô, § 4; II, 14, 

 § 4, et V, 21, provocant viri docti, ex illis locis ideonon multum proficitur, 

 quod in Pliiiii verbis non hoc inest, quod illi volunt, basilicas prinium 

 quidem judiciis exercetidis aedificatas; deinde autem negotiatoiibus per- 

 missas esse, sed nihil ex lis efficitur nisi hoc, judicia centumviralia in 

 basilica .Iulia habita esse. 



Sed etiamsi coucedam, basilicas juri dicundo exstructas esse, tamen ex 

 eo non licet colligi, in secielo ilhiruni loco, veluti in exedra cancellis 

 clausa, judicia esse habita. Quod secus fuisse facile intolliget, qui ejus- 

 dem Plinii locum [Ep. II, 14) paulo accuratius examinaveiit. Ibi enim 

 haec leguntur : « Distringor centumviralibus causis, quae me exercent 

 » magis quam délectant. Sunt enim pleraeque parvae et exiles. Raro in- 

 » cidit vel personarum claritate vel negotii magnitudine insignis. Ad hoc 

 » perpauci, cum quibus juvet dicere : ceteri audaces atque etiam magna 

 » ex parte adolescentuli obscuri ad declamandum hue transeunt tam irre- 

 » verenter et temere, ut milii Attilius noster expresse dixisse videatur, 

 » sic in foro pueros a centumviralibus causis auspicari, ut ab Ilomero in 

 » scholis. — At Hercule ante memoriam meam (ita majores natu soient 

 » dicere) ne nobilissimis quidem adolescentibus locus erat, nisi aliquo 

 » consulari producente. Nunc refractis pudoris et reverentiae claustris 

 » omnia patent omnibus , nec inducuutur sed irrumpunt. Saepiuntur au- 

 » dilores actoribus similes conducti et redempti : manceps convenitur in 

 » média basilica, ex judicio in judicium transilur. Ileri duo nomendato- 

 » res mei ternis dciiaiiis ad laudandum trahebantur. Hoc prelio quam 

 » libet numerosa subsellia implentur. Si quando transibis per basilicam, 

 K et scire voles, quomodo quisque dicat, nihil est, quod tribunal ascen- 

 « das, quod praebeas aureni, facilis divinatio. Scito eum pessime dicere, 

 » qui laudabilur maxime. » Quae verba manifesto docent, primum, ad 

 judicia atque Iribunalia facillimum fuisse adilum etiam iis, qui forle per 



in Vatin., 9 : « Quuin cum lu consulcui in viucula (luceiL's el aLi tabula Valcria collegao Uii milti ju- 

 bercDl: feccrisne anlc RoUra ponleiii cmitiiiuiilis (riOiinalilms, per quom consul [Kipuli Rnmani — 

 ducoiclnr? » Kt ca|). 14 : « .Imlices (|uacstii)nnni ilc proxiiiiis IrUiunalibus esse depulsos. » (!oll. 

 pro Cluenl., il, ij 75, cxir. ; a Sluienum ud subsellia adduxit. » Caelcium vide Scliûtzii Lexicon Ci- 

 ceiuu. in verbis tribunal cl subselUum, et Sueton., Caei. tii : « Et cum subscUiis Iribunalia. » 



