DE BASILICIS LIBRI III. 105 



virorum clarissimorum clypealis ', pictis tabulis - slaluisque ^ exlerior 

 itPin simulacris statuisque in aditibus '* et in fasiigiis posilis condetorari 

 solebat. Cujus lei luculentissiinum t<'Sliuioiiium exstat in nuiuo, qui basi- 

 licae Ulpiae aditum maximum eumquo Iriparlitum repraesentat *" , statuis 

 ita ornatum, ul in utroque aditu exlremo bigae, in medio aiiteni quadri- 

 ga, eaeque telanionibus, epislylia acroteriis ornata sustinentibus, sepa- 

 ratae cernantui-. Qua staUiarnin dispositione superioresadiUis partes tribus 

 poitis triumplialibus non dissiuiilcs ledduntur. Praeterea hanc basilicaïuni 

 exornandarum consuetudinem et statuae in Ulpiae basilicae luderibus in- 

 ventas '^ etGellius, N. A., XIII, 25(24), bis verbis testantur : « In fasti- 

 » giis fori Trajani simulacra sunt sita circumundique inauiata equonini 

 » atque signoium militaiiuni, stiiptumque est EX MANUBIEIS. » Quae 

 omnia abunde demonstrant, basilitas ab antiquis scriptoribus jure in nii- 

 rabililms atque excellentissimis oporibus enumerari ^. 



.iain veio, quani bucusque exposuimus de basilicarum forma senten- 

 liam, eam illi iniprobabunt, qui nonnulla aedificia antiqua, quorum ru- 

 dera etiam nunc bic illic supersunt, pro antiquis habent basilicis. Quam 

 ob rem ut nostram sententiara quocunque modo defendamus, id agendum 

 videtur esse, ut quo jure ista aedificia pro basilicis ba])eantur, pauUo ac- 

 «nii'alius inquiramus. Quam quidem quaestionem infra cap. YI instituemus. 



' Plin., H. N., XXXV, ô, l . « Posl eum M. Acmiliiis, lollega in consulatii Q. Luclatii, non in 

 basilica modo, veriini et donii siiae posiiit (iniai;ines cljpealas). » 



2 Cod. ,/i(s(., 111, tit. XI (XII), 21 : i( Basilicain inamatani et marmonbns decoratam liberam in 

 perpelnnni nianere, nci\\\calici{jiis minr/mi's aiit pictanini talinlanini ohiimlirationefiiscari jnliemns. » 



=^ Inscript, apud Gnitei., pag. 1080, I i. « Gabiniiis Vettius Prohianus V. G. Praef. Uib. statuam 

 fonlocari praeocpit, quae oni«niP)i(o iasiiicae esse posset illnstri. — Grutcr., pag. 171; Gabinins 

 Vcllius Probianus, V. C. Piaef., st. quae J)asilicae Jiiliae a se noviter reparatae ornamento esset, 

 adjecit. 



* Viil. Desciiplioni'in basilicae Ulpiae in lil)i-oqui inscribitnr ; Bcsckreibang d. St. R., 111, Ji 1 , 

 pag. •lai, et III, ii 2, pag. 17:2 et seq. 



•'* Imago basilicae Ulpiae invenitur in numis duobiis, altère aiii'co, altère aeneo, qui in miisco 

 Gaesareo Viennac asscrvantiir et anno 807 U. c. cxcnsi sunt. Gf. Rasehe, I.exicon univers, rei nn- 

 minmat.. in voce Il(i.silira IJIpia. — Xinvi dcnarii exem|)lar cnstodiliir in numopliylacio Gotliano, 

 rnjiis ifiiii^ineni aciiiralissinKim dcdi in lab. Il, lig. 9. 



" lOnmeii., J'mifj. Cunsl. Avij. , Vil, 22, S .") : " Video (Treviris) hasilicaïf et l'ornin, «/)«(( rcf/i», 

 «cdcinqiic jnstitiac in tantum altitudinem suscitari , ut se sideribus el cvclo diijna H vidua promit- 

 tant. a Vid. snpra, p. tOÔ, not. 4. 



ToMi; XXI. l^t 



