106 DE BASILICIS LIBRI III. 



CAPUT III. 

 DE USU BASILÏCARUM ROMANARUM. 



1. Quo consilio M. Porcius Cato priniam basilicaiu aedificaverit, dis- 

 tincte quidem a veteribus tradituni non est, sed ex iis, quae de ejus cen- 

 sura narrantur, facile contludi potest. Is enim quum recte suspicatus esset, 

 Carthaginiensibus devictis, Asia iinpeiio adjecta et Syris prostrads, Ro- 

 mani a multo pluriliiis peregrinis frequeiilatuni atque incolarum numerum 

 magnopere auclum iri , id maxime curavit, ut quae a privatis occupata 

 essent loca publica reipublicae redderentur, quaeque publico usui non- 

 dum satis apta essent, pararentur atque laxarentur ^ Jam veio quum 

 foruui rébus publiée agendis non amplius satisfacere videretur, novum 

 eumque amplum locum publicum condenda basilica suppeditare voluisse 

 videtur, in quo, quae non necessario in foro peragenda essent negotia 

 perfici possent. Itaque recte Vitruvius, V, 1, §§ 4, 5, 8, basUkas negotian- 

 tibus et litiganlihus et ambulantihus , qui omnes in foro versari solebanl, 

 exsiniclas esse , bis indicat verbis : « Basilicarum loca adjuncta foris quam 

 » calidissimis partibus oporlel constitui, ut per hiemem sine molestia 

 » tempestaium se conferre in eas negotiatores possint, » porro « uti qui 

 » apud magistratus starent negotiantes in basilica ne impedirent, » pos- 

 treuio : <> pluleum quod fuerit inter superiores et inferiores columnas, 

 » itoni quarta parte minus quam superiores columnae fuerint, oportere 

 » fiori vidclur, uti supra basilicae contignationeni ambidantes ab nego- 

 » tialoribus ne conspiciautui-. » Praelerca alia multa exstanl volerum tes- 

 timonia, quibus non solum is, quem modo indicavimus, sed etiam alii, 

 quos mox commemorabimus, basilicarum usus ostenduutur. 



2. Ac primo quidem loco ponamus ea, quae ad negotiatores pertinent 



' Yid. Liv., XXXIX , 42 : « (Censores) quae loca publica inaedificata ininiolitave privati liabc- 

 bant, intra (lies U'ii^inta dcmolili snnt. - In Aventino et in aliis partibus, qua nondnm crant, 

 (cloacas) facicndas loiavcrunt, vl separatim Flaccus niolem ad Ncptunias aquas, ut iter populo 

 cssol, et viam per rorniianuni nionteni. » 



