158 DE BÂSILICIS LIBRI IH. 



§ II. — Desciiplio fonnae bnsilicanim cliristimiarum. 



1. Quem supra in basilicis profaiiis describendis secutus sum oïdineni^ 

 euiidem in christianis quoque ila placet servari, ut primuni de ichnogra- 

 pliia, deinde de orthographia , tum de symmetria, denique de décore ea- 

 rum dicani. 



Et ichnographiam quidem ut recte animo inforinemus, tencndum est, 

 areani quadranguhini fuisse atque antiquissimis teniporibus semper his 

 tribus partibus fuisse compositam, 1° aditu sive vcstibulo {zù r.pmùl'x,) , 

 2° atrio sive paradiso {zôt odBplii)) , 3° templo seu basilica strictiore sensu 

 dicta (tw vaû); vid. tab. VII, fig. 2. 



Quarum quidem partiuni alia aliam eodem, quem modo indicavi, or- 

 dine excipiebat. His autem areae partibus, quas necessarias appellare 

 liceat, postea aliae duae, sed minus illae quidem necessariae, accesserunt, 

 apsidem dico, rainori lateri e regione aditus adjectam, et transversam 

 ambulationem ante apsidem coliocatam. Unde factum est, ut initio qui- 

 dem pro partium illarum numéro , tria basilicarum quadrangularum 

 gênera reperirentur, quorum primum idquc rarissimum aditu projecto , 

 atrio et templo [vide ichnographiam basilicae Tyriae, tab. YII, fig. 2, et 

 bas. Sancti Laurentii, tab. VII, fig. 1) alterum, atque illud quidem om- 

 nium frequentissimum, iisdem partibus atque apside e regione aditus brevi 

 basilicae parieti adjecta [vid. tab. VII, fig. 6), tertium denique partibus 

 modo commemoratis atque ambulatione inter apsidem atque tcmplum 

 interposita constabat {vid. tab. VII, fig. 4). 



Quibus basilicis posleriore tempore etiam quartum genus accessit. Nam 

 recentiorum basilicarum magna pars, veluti Sanctae Blariae trans Tiberim, 

 atrio carebat, atque etiam ex antiquioribus nonnullae, veluti basilica Sanc- 

 tae Agnetis, basilica Sessoriana sive Sanctae Crucis Hierosolymitanae, 

 basilica Sanctae Mariae in Dominica, quae ab initio atriis instructae, 

 postea iis privatae sunt, cujus rei causa, infra cap. II, demonstrabitur. 



Ceterum nonnunquam exedrae vel cultui christiano, ut essent baptiste- 

 ria, vel usui ecclesiastico, ut essent sacraria, in quibus aut verbi divini 



