DE BASILICIS LIBRI III. 141 



impositi erant, qui tectum mediani spatii sustinebant. Qui parietes, si su- 

 periores porticus deessent, inferioribus pari modo superstrui atque hoc 

 modo medianum tectum sustinere solebant. Tectum vero medianum ple- 

 rumque ita comparatum erat, ut cantherii intus conspicerentur, nonnun- 

 quam autem splendidissima lacunaria transtris affixa desuper clauderent 

 internum spatium. 



Médium vero imer porticus spatium (rô àvixzopov), si apsis basilicae nulla 

 esset adjecta, in fine e regione aditus aram (rô Bvyianzripcov) , sedibus clerico- 

 rum cancellisque circumdatam continebal. Cujus rei exemplum olim 

 exstabat in basilica Tyria* atque etiam nunc cernitur in basilica Sancti 

 Laurentii extra muros urbis Romae sita [vid. tab. VII, fig. 1); neque du» 

 bito, quin etiam in aris ante apsidem basilicae Sanctae Agnetis (tab. Vil, 

 fig. 6), Sancti démentis, Sancti Georgii in Velabro (Canina,/. /., tab. XIX, 

 fig. 1), Sanctae Sabinae (Canina, /. /., tab. XXII), ecclesiae monasterii 

 Sangallensis antiquae ^ in extremo spatio medio positis ejusdem rei con- 

 tineantur vestigia. 



Tum in eodem spatio medio jam antiquissimis temporibus duo ambones 

 constituti fuerunt, quorum alter evangeliis alter epistolis festis diebus co- 

 ram populo recitandis inserviebat. Ceterum idem spatium antiquissimis 

 temporibus solis clericis concessum fuisse, laicos autem in porticibus, et 

 viros quidem in septentrionali, feminas in meridionali porticu, stetisse 

 testatur Ammularius, De offic. ceci., III, 2 ^. 



Post médium autem spatium e regione aditus maximi plurimis basilicis 

 adjecta est exedra, quae propter hemicycliam formam apsis '' sive liemicif- 



' Yid. infia 4, et ichnngrapliiani liasilirac Tyriae, tab. VII, fifç. 2. 



^ Yid. Keller: Gruiidriss des uUv.n Kluslcrs zu St. Gallen. Zurich, 1844. 



' Amm., Ue Offic. Ecc, III, 2 : « In convcntu ecclesiastico seorsura masculi et seorsum feminae 

 stant, quoi! aecepiniiis a veteie consuctudinc. » — Mb. Pontif., Vil. Synimachi: ci Qui fccit oiato- 

 riurii a |)arte viionirii. u Yil. Seryii, I : « Hic fecitoratoiium intia basilicani li. Potii apd.sloli, (|uae 

 est in |>arl(; inulierum. » 



■* Isiclor,, Oricj., XV, 8, de apside liacc liabet : « Afcsida graeco soruionc , latine intcipictalur lu- 

 cida, eo quod luminc accepte per arcuin (triuniplialein e basilica) rcspicndeat. Scd utnim absi(/em 

 an absir/uMi dicere dobcamus, lioc vcrbi gcinis nudiiguuiu ipiidani iloctiiruni existimant n. Quam 

 votis apsidis cxplicalioneni vix piobabiint, qui cogiiovciiiil, apsidem, giaece «^''/'/■^, signilicarc 

 ligneum rotac circulum, die RadefeUjc, la jante, deindc toncameralioneni, forniccni, cf. Ileiii'., 



